Mantra 18
Sukta 8.23
Rishi: Viśvāmitra (attributed tradition; uncertain)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
विश्वे हि त्वा सजोषसो देवासो दूतमक्रत । श्रुष्टी देव प्रथमो यज्ञियो भुवः ॥
Samhita Patha (IAST)
विश्वे॒ हि त्वा॑ स॒जोष॑सो दे॒वासो॑ दू॒तमक्र॑त । श्रु॒ष्टी दे॑व प्रथ॒मो य॒ज्ञियो॑ भुवः ॥
Transliteration
víśve hi tvā sajóṣaso devā́so dūtám akrata | śruṣṭī deva prathamó yajñíyo bhuvaḥ ||
Translation
For all the gods in one accord made thee their messenger. Hear, O god: become the first, the truly sacrificial, the foremost power in our offering and our ascent.
Padapatha (Word Analysis)
विश्वे॑ । हि । त्वा॒ । स॒ऽजोष॑सः । दे॒वासः॑ । दू॒तम् । अक्र॑त । श्रु॒ष्टी । दे॒व॒ । प्र॒थ॒मः । य॒ज्ञियः॑ । भु॒वः॒ ॥विश्वे । हि । त्वा । सजोषसः । देवासः । दूतम् । अक्रत । श्रुष्टी । देव । प्रथमः । यज्ञियः । भुवः ॥viśve | hi | tvā | sa-joṣasaḥ | devāsaḥ | dūtam | akrata | śruṣṭī | deva | prathamaḥ | yajñiyaḥ | bhuvaḥ
Word by Word
विश्वेall (the gods)
विश्वे:
कर्तृ
TypeAdjective (substantivized)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
हिindeed, for
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
त्वाyou (acc.)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
सजोषसःof one accord, unanimous
सजोषसः:
कर्तृ (विश्वे देवासः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसजोषस् (प्रातिपदिक; sa- + joṣas ‘with one accord/pleasure’)
देवासःthe gods
देवासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
दूतम्(as) messenger
दूतम्:
कर्म
TypeNoun
Rootदूत (प्रातिपदिक)
अक्रतthey made, appointed
अक्रत:
—
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
श्रुष्टीobedient, attentive (one) / attentive service
श्रुष्टी:
सम्बोधन/विशेषणभावे (देव इत्यस्य विशेषणवत्—‘obedient/attentive’)
TypeNoun (abstract)
Rootश्रुष्टि (प्रातिपदिक; ‘obedience/attentive service’)
देवO god
देव:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootदेव (प्रातिपदिक)
प्रथमःfirst
प्रथमः:
कर्तृ (भुवः इत्यस्य कर्ता/विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
यज्ञियःworthy of sacrifice, sacrificial
यज्ञियः:
कर्तृ (प्रथमः इत्यस्य सहविशेषणम्)
TypeAdjective
Rootयज्ञिय (प्रातिपदिक; from यज्ञ ‘sacrifice’)
भुवःmay you be / be (you)
भुवः:
—
TypeVerb
Rootभू (धातु)