Mantra 15
Sukta 8.23
Rishi: Viśvāmitra (attributed tradition; uncertain)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
न तस्य मायया चन रिपुरीशीत मर्त्यः । यो अग्नये ददाश हव्यदातिभिः ॥
Samhita Patha (IAST)
न तस्य॑ मा॒यया॑ च॒न रि॒पुरी॑शीत॒ मर्त्य॑: । यो अ॒ग्नये॑ द॒दाश॑ ह॒व्यदा॑तिभिः ॥
Transliteration
ná tásya māyáyā cana ripúr ī́śīta mártyaḥ | yó agnáye dadā́śa havyadā́tibhiḥ ||
Translation
No enemy can ever prevail over that mortal by any deception, who gives to Agni with the right offerings—acts of oblation that open the way for the divine exchange.
Padapatha (Word Analysis)
न । तस्य॑ । मा॒यया॑ । च॒न । रि॒पुः । ई॒शी॒त॒ । मर्त्यः॑ । यः । अ॒ग्नये॑ । द॒दाश॑ । ह॒व्यदा॑तिऽभिः ॥न । तस्य । मायया । चन । रिपुः । ईशीत । मर्त्यः । यः । अग्नये । ददाश । हव्यदातिभिः ॥na | tasya | māyayā | cana | ripuḥ | īśīta | martyaḥ | yaḥ | agnaye | dadāśa | havyadāti-bhiḥ
Word by Word
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन
तस्यof him/its
तस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypePronoun
Rootतद्
माययाby (his) power/illusion
मायया:
करण
TypeNoun
Rootमाया
चनeven (so), not / not even
चन:
—
TypeIndeclinable
Rootच + न
रिपुःenemy
रिपुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootरिपु
ईशीतruled/overpowered
ईशीत:
क्रिया
TypeVerb
Rootईश्
मर्त्यःa mortal
मर्त्यः:
कर्तृ (apposition to ‘रिपुः’)
TypeNoun
Rootमर्त्य
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun (relative)
Rootयद्
अग्नयेto Agni
अग्नये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootअग्नि
ददाशhas given/offered
ददाश:
क्रिया
TypeVerb
Rootदा (दाने) / दाश् (दाने) [Vedic perfect stem ददाश-]
हव्यदातिभिःwith oblations/gifts (offerings)
हव्यदातिभिः:
करण
TypeNoun
Rootहव्यदाति (हव्य + दाति)