HomeRig VedaMandala 8Sukta 23Mantra 12
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 12

Sukta 8.23

Rishi: Viśvāmitra (attributed tradition; verse-level uncertain in provided data)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable)

स त्वं न ऊर्जां पते रयिं रास्व सुवीर्यम् । प्राव नस्तोके तनये समत्स्वा ॥

स त्वं न॑ ऊर्जां पते र॒यिं रा॑स्व सु॒वीर्य॑म् । प्राव॑ नस्तो॒के तन॑ये स॒मत्स्वा ॥

sá tváṃ na ū́rjāṃ pate rayíṃ rā́sva su-vī́ryam | prā́va nas tóke tánaye samátsv ā́ ||

Therefore, O lord of our plenitude, give us the rayi—fullness that bears heroic power; protect us forward in our children and our becomings, in the clashes where the soul must contend.

सः । त्वम् । नः॒ । ऊ॒र्जा॒म् । प॒ते॒ । र॒यिम् । रा॒स्व॒ । सु॒ऽवीर्य॑म् । प्र । अ॒व॒ । नः॒ । तो॒के । तन॑ये । स॒मत्ऽसु॑ । आ ॥सः । त्वम् । नः । ऊर्जाम् । पते । रयिम् । रास्व । सुवीर्यम् । प्र । अव । नः । तोके । तनये । समत्सु । आ ॥saḥ | tvam | naḥ | ūrjām | pate | rayim | rāsva | su-vīryam | pra | ava | naḥ | toke | tanaye | samat-su | ā

सःhe, that (one)
सः:
विशेषणम् (सम्बोधनस्य/कर्तुः सूचकः) — ‘he/that one’
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स-
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ (प्रार्थनायां संबोधितः) — ‘you’
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःof us, our
नः:
सम्बन्ध (अधिकार/स्वामित्व) — ‘our’
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ऊर्जाम्strength, nourishment
ऊर्जाम्:
कर्म (रास्व/देहि इत्यस्य) — ‘strength/nourishment’
TypeNoun
Rootऊर्ज्/ऊर्जा (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक)
पतेO lord/master
पते:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative epithet)
Rootपति (पुंलिङ्ग-प्रातिपदिक)
रयिम्wealth, riches
रयिम्:
कर्म (रास्व) — ‘wealth’
TypeNoun
Rootरयि (पुंलिङ्ग-प्रातिपदिक)
रास्वgive, bestow
रास्व:
क्रिया
TypeVerb
Root√रा (दाने) / √रास् (दाने) — वैदिक आज्ञार्थ-रूप
सुवीर्यम्good heroism, excellent manly power
सुवीर्यम्:
कर्म (रास्व) / विशेष्य-विशेषणभावः (वीर्यस्य ‘श्रेष्ठत्वम्’)
TypeNoun/Adjective (as object-quality)
Rootसु- + वीर्य (नपुंसकलिङ्ग-प्रातिपदिक)
प्रforth, forward
प्र:
क्रियाविशेषण (प्रवृद्ध्यर्थः)
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
अवdown; (idiomatically) protect
अव:
क्रियाविशेषण (रक्षण/अनुग्रह-अर्थः)
TypeIndeclinable
Rootअव (उपसर्ग/निपात)
नःus
नः:
कर्म (प्राव/अव… ‘protect us’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तोकेin (our) offspring, in children
तोके:
अधिकारण (स्थितिः/क्षेत्रम्) — ‘in offspring/at home’
TypeNoun
Rootतोक (नपुंसकलिङ्ग-प्रातिपदिक)
तनयेin (our) progeny, in sons/descendants
तनये:
अधिकारण (तोके इत्यस्य सह द्वन्द्ववत् क्षेत्रनिर्देशः) — ‘in progeny’
TypeNoun
Rootतनय (पुंलिङ्ग-प्रातिपदिक)
समत्सुin battles
समत्सु:
अधिकारण (युद्धेषु) — ‘in battles’
TypeNoun
Rootसमत्सु (पुंलिङ्ग-प्रातिपदिक; ‘समत्स’ = युद्ध/संग्राम)