HomeRig VedaMandala 8Sukta 22Mantra 10
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 10

Sukta 8.22

Rishi: Sobharī Kāṇva
Devata: Aśvinau (divine physicians)
Chandas: Jagatī (probable)

याभिः पक्थमवथो याभिरध्रिगुं याभिर्बभ्रुं विजोषसम् । ताभिर्नो मक्षू तूयमश्विना गतं भिषज्यतं यदातुरम् ॥

याभि॑: प॒क्थमव॑थो॒ याभि॒रध्रि॑गुं॒ याभि॑र्ब॒भ्रुं विजो॑षसम् । ताभि॑र्नो म॒क्षू तूय॑मश्वि॒ना ग॑तं भिष॒ज्यतं॒ यदातु॑रम् ॥

yā́bhiḥ pakthám avatho yā́bhir ádhriguṃ yā́bhir babhrúṃ víjoṣasam | tā́bhir no makṣū́ tū́yam aśvinā gatam bhiṣajyátam yád ātúram ||

With those powers by which you helped Paktha, by which you helped Adhrigu, by which you helped Babhrū who was deprived of joy—by those same forces come swiftly to us, O Aśvins, and heal whatever in us is afflicted and out of harmony.

याभिः॑ । प॒क्थम् । अव॑थः । याभिः॑ । अध्रि॑ऽगुम् । याभिः॑ । ब॒भ्रुम् । विऽजो॑षसम् । ताभिः॑ । नः॒ । म॒क्षु । तूय॑म् । अ॒श्वि॒ना॒ । आ । ग॒त॒म् । भि॒ष॒ज्यत॑म् । यत् । आतु॑रम् ॥याभिः । पक्थम् । अवथः । याभिः । अध्रिगुम् । याभिः । बभ्रुम् । विजोषसम् । ताभिः । नः । मक्षु । तूयम् । अश्विना । आ । गतम् । भिषज्यतम् । यत् । आतुरम् ॥yābhiḥ | paktham | avathaḥ | yābhiḥ | adhri-gum | yābhiḥ | babhrum | vi-joṣasam | tābhiḥ | naḥ | makṣu | tūyam | aśvinā | ā | gatam | bhiṣajyatam | yat | āturam

याभिःwith which (fem. instruments)
याभिः:
करण
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → या-
पक्थम्Paktha (a man/tribe)
पक्थम्:
कर्म
TypeNoun (proper/tribal name)
Rootपक्थ (प्रातिपदिक; जन/नाम)
अवथःyou two helped/protected
अवथः:
क्रिया (कर्तृ: अश्विनौ)
TypeVerb
Rootअव् (रक्षण/पालन) धातु
याभिःwith which
याभिः:
करण
TypePronoun
Rootयद् → या-
अध्रिगुम्Adhrigu (a man)
अध्रिगुम्:
कर्म
TypeNoun (proper name)
Rootअध्रिगु (प्रातिपदिक; नाम)
याभिःwith which
याभिः:
करण
TypePronoun
Rootयद् → या-
बभ्रुम्Babhrū (a man)
बभ्रुम्:
कर्म
TypeNoun (proper name)
Rootबभ्रु (प्रातिपदिक; नाम/विशेषण)
विजोषसम्well-pleased / delighting (one)
विजोषसम्:
कर्म (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective (epithet)
Rootवि + जोष (√जुष् ‘to enjoy/be pleased’, क्तिन्/असुन्-प्रातिपदिक) → जोषस्; वि-जोषस्
ताभिःwith those (same means)
ताभिः:
करण
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → ता-
नःfor us / our
नः:
सम्प्रदान (हितार्थे) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
मक्षुquickly
मक्षु:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootमक्षु (अव्यय)
तूयम्swiftly
तूयम्:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootतूयम् (अव्यय)
अश्विनाO Aśvins
अश्विना:
सम्बोधन
TypeNoun (dual deity name)
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक; देवता-नाम)
गतम्come (you two)!
गतम्:
क्रिया
TypeVerb (participle used imperatively)
Root√गम् (गत्यर्थ) → गत (क्त)
भिषज्यतम्treat (as physicians), heal!
भिषज्यतम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootभिषज् (प्रातिपदिक ‘physician’) + √यम्/√यत्? (denom./causative sense ‘to treat’) → भिषज्यति;
यत्whatever / that which
यत्:
कर्म-सम्बन्ध (यद्… तद्-सम्बन्धः)
TypePronoun/Relative
Rootयद् (सर्वनाम)
आतुरम्the sick/afflicted (one)
आतुरम्:
कर्म
TypeAdjective (substantivized)
Rootआतुर (प्रातिपदिक)