HomeRig VedaMandala 8Sukta 21Mantra 14
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 14

Sukta 8.21

Devata: Indra

नकी रेवन्तं सख्याय विन्दसे पीयन्ति ते सुराश्वः । यदा कृणोषि नदनुं समूहस्यादित्पितेव हूयसे ॥

नकी॑ रे॒वन्तं॑ स॒ख्याय॑ विन्दसे॒ पीय॑न्ति ते सुरा॒श्व॑: । य॒दा कृ॒णोषि॑ नद॒नुं समू॑ह॒स्यादित्पि॒तेव॑ हूयसे ॥

nákī revántaṃ sakhyā́ya vindase pī́yanti te surā́śvaḥ | yadā́ kṛṇóṣi nadanúṃ samū́hasy ā́dit pitā́iva hūyase ||

None finds a more splendid friend than thee; thy bright-steeded powers drink of thee. When thou makest the roaring surge and gatherest it into one, then indeed thou art called like a father—because thou buildest the oneness that shelters.

नकिः॑ । रे॒वन्त॑म् । स॒ख्याय॑ । वि॒न्द॒से॒ । पीय॑न्ति । ते॒ । सु॒रा॒श्वः॑ । य॒दा । कृ॒णोषि॑ । न॒द॒नुम् । सम् । ऊ॒ह॒सि॒ । आत् । इत् । पि॒ताऽइ॑व । हू॒य॒से॒ ॥नकिः । रेवन्तम् । सख्याय । विन्दसे । पीयन्ति । ते । सुराश्वः । यदा । कृणोषि । नदनुम् । सम् । ऊहसि । आत् । इत् । पिताइव । हूयसे ॥nakiḥ | revantam | sakhyāya | vindase | pīyanti | te | surāśvaḥ | yadā | kṛṇoṣi | nadanum | sam | ūhasi | āt | it | pitāiva | hūyase

नकिḥno one, none
नकिḥ:
TypeIndeclinable
Rootनकि (नकिः-प्रातिपदिक, नकारादि निपात) / PIE *ne-kʷi? (न- + किः)
रेवन्तम्the wealthy/prosperous one
रेवन्तम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootरेवन्त (प्रातिपदिक; ‘धन/समृद्धि-युक्त’)
सख्यायfor friendship, for companionship
सख्याय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootसख्य (प्रातिपदिक; सखि-भाव)
विन्दसेyou find/obtain
विन्दसे:
TypeVerb
Root√विद् (विन्दति ‘प्राप्नोति/लभते’)
पीयन्तिthey drink
पीयन्ति:
TypeVerb
Root√पा (पिबति) / √पा (पीयते ‘पेयते’)
तेyour
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सुराश्वाःthe Surāśvas (a clan/men named Surāśva)
सुराश्वाः:
कर्ता
TypeNoun
Rootसुराश्व (प्रातिपदिक; ‘सुरा- (उत्तम/वीर) + अश्व’)
यदाwhen
यदा:
TypeIndeclinable
Rootयदा (निपात)
कृणोषिyou make, you do
कृणोषि:
TypeVerb
Root√कृ (कृणोति ‘करोति’)
नदनुम्joy, revelry
नदनुम्:
कर्म
TypeNoun
Rootनदनु (प्रातिपदिक; ‘आनन्द/हर्ष’ अथवा ‘क्रीडा/उत्सव’)
समूहसिyou gather together, you bring together
समूहसि:
TypeVerb
Root√ऊह्/√वह् (सम्-उह्/सम्-वह् ‘समवहति/समाहारयति’; वैदिक रूप ‘समूहसि’)
towards, hither
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
इत्indeed, just
इत्:
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात; एव/खलु-बलार्थ)
पितेवlike a father
पितेव:
कर्ता (उपमान-रूपेण)
TypeNoun + Indeclinable
Rootपितृ (प्रातिपदिक) + इव (उपमा-अव्यय)
हूयसेyou are invoked/called
हूयसे:
TypeVerb
Root√ह्वे (ह्वयति/हूयते ‘आह्वीयते’)