Mantra 5
Sukta 8.20
Rishi: Sobharī Kāṇva
Devata: Maruts
Chandas: Trishtubh (probable; short final cadence may be a variation)
Samhita Patha (Devanagari)
अच्युता चिद्वो अज्मन्ना नानदति पर्वतासो वनस्पतिः । भूमिर्यामेषु रेजते ॥
Samhita Patha (IAST)
अच्यु॑ता चिद्वो॒ अज्म॒न्ना नान॑दति॒ पर्व॑तासो॒ वन॒स्पति॑: । भूमि॒र्यामे॑षु रेजते ॥
Transliteration
acyútā cid vo ájmann ā́ nānadati párvatāso vánaspátiḥ | bhū́mir yā́meṣu rejate ||
Translation
Even the unshakable things, at your rush, resound; the mountains and the lord of the forest cry out; the earth itself trembles in your courses—so mighty is the awakening you bring into the substance of our nature.
Padapatha (Word Analysis)
अच्यु॑ता । चि॒त् । वः॒ । अज्म॑न् । आ । नान॑दति । पर्व॑तासः । वन्चस्पतिः॑ । भूमिः॑ । यामे॑षु । रे॒ज॒ते॒ ॥अच्युता । चित् । वः । अज्मन् । आ । नानदति । पर्वतासः । वन्चस्पतिः । भूमिः । यामेषु । रेजते ॥acyutā | cit | vaḥ | ajman | ā | nānadati | parvatāsaḥ | vancaspatiḥ | bhūmiḥ | yāmeṣu | rejate
Word by Word
अच्युताःunshaken, immovable
अच्युताः:
Kartā
TypeAdjective
Rootअच्युत (a-√च्युत ‘fallen/moved’; prātipadika)
चित्even, indeed
चित्:
—
TypeIndeclinable
Rootचित् (particle)
वःof you, your
वः:
—
TypePronoun
Rootयुष्मद् (enclitic pronoun)
अज्मन्in the course/track; on the path (of movement)
अज्मन्:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootअज्मन् (prātipadika)
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (particle)
आtowards, forth
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (preverb)
नानदतिresounds, roars
नानदति:
Kriyā
TypeVerb
Root√नन्द् (to rejoice/sound)
पर्वतासःmountains
पर्वतासः:
Kartā
TypeNoun
Rootपर्वत (prātipadika)
वनस्पतिःthe lord of the forest; tree
वनस्पतिः:
Kartā (co-ordinate subject) / or apposition
TypeNoun
Rootवनस्पति (prātipadika)
भूमिःthe earth
भूमिः:
Kartā
TypeNoun
Rootभूमि (prātipadika)
यामेषुin the marches/steps; in the courses (journeys, advances)
यामेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootयाम (prātipadika)
रेजतेtrembles, quivers
रेजते:
Kriyā
TypeVerb
Root√रेज् (to tremble, shake)