Mantra 8

Sukta 8.2

Rishi: Medhyātithi Kāṇva (traditional for RV 8.2)

Devata: Indra/Soma complex (ritual vessels for Soma offered to Indra)

Chandas: Gāyatrī (probable for RV 8.2 opening; requires metrical verification)

Samhita Patha (Devanagari)

त्रयः कोशासः श्चोतन्ति तिस्रश्चम्वः सुपूर्णाः । समाने अधि भार्मन् ॥

Samhita Patha (IAST)

त्रय॒: कोशा॑सः श्चोतन्ति ति॒स्रश्च॒म्व१॒॑: सुपू॑र्णाः । स॒मा॒ने अधि॒ भार्म॑न् ॥

Transliteration

tráyaḥ kóśāsaḥ ścotanti tisráś camváḥ supū́rṇāḥ | samāné adhí bhā́rman ||

Translation

Three vessels drip forth; three cups stand perfectly filled upon the common support—so the one delight is distributed in ordered measures for the ascent.

Padapatha (Word Analysis)

त्रयः॑ । कोशा॑सः । श्चो॒त॒न्ति॒ । ति॒स्रः । च॒म्वः॑ । सुऽपू॑र्णाः । स॒मा॒ने । अधि॑ । भार्म॑न् ॥त्रयः । कोशासः । श्चोतन्ति । तिस्रः । चम्वः । सुपूर्णाः । समाने । अधि । भार्मन् ॥trayaḥ | kośāsaḥ | ścotanti | tisraḥ | camvaḥ | su-pūrṇāḥ | samāne | adhi | bhārman

Word by Word

• त्रयः: three
• त्रयः: कर्तृ (श्चोतन्ति इत्यस्य)
• Type: Adjective (numeral)
• Root: त्रि- (संख्या-प्रातिपदिक)

• कोशासः: vessels / containers (sheaths)
• कोशासः: कर्तृ (श्चोतन्ति इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: कोश- (प्रातिपदिक)

• श्चोतन्ति: they drip / trickle
• श्चोतन्ति: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √श्चुत् (श्चोतति) ‘to drip, to trickle’

• तिस्रः: three
• तिस्रः: कर्तृ (श्चोतन्ति इत्यस्य; चम्‍वः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective (numeral)
• Root: त्रि- (स्त्रीलिङ्ग-रूप: तिसृ/तिस्र-)

• चम्वः: cups / bowls (ladles)
• चम्वः: कर्तृ (श्चोतन्ति इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: चमू- (प्रातिपदिक) ‘ladle; bowl; cup’

• सुपूर्णाः: well-filled
• सुपूर्णाः: कर्तृ-सम्बन्धी (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: सु- (उपसर्ग) + पूर्ण- (कृदन्त/विशेषण-प्रातिपदिक) ‘filled’

• समाने: in/at the same (common place)
• समाने: अधिकरण (अधि इत्यनेन सह: ‘upon/in the same [place]’)
• Type: Adjective (used substantively with अधि)
• Root: समान- (प्रातिपदिक) ‘same, common’

• अधि: upon, over
• अधि: अधिकरण-प्रवर्तक (उपसर्ग/निपातः)
• Type: Indeclinable
• Root: अधि (उपसर्ग/अव्यय) ‘upon, over’

• भार्मन्: on the support / base
• भार्मन्: अधिकरण (यत्र श्चोतन्ति)
• Type: Noun
• Root: भार्मन्- (प्रातिपदिक; नपुंसक) ‘support, bearing-frame; base’