Mantra 6
Sukta 8.2
Rishi: Medhyātithi Kāṇva (traditional for RV 8.2)
Devata: Indra (implicitly as the sought one/power in the Soma session)
Chandas: Gāyatrī (probable for RV 8.2 opening; requires metrical verification)
Samhita Patha (Devanagari)
गोभिर्यदीमन्ये अस्मन्मृगं न व्रा मृगयन्ते । अभित्सरन्ति धेनुभिः ॥
Samhita Patha (IAST)
गोभि॒र्यदी॑म॒न्ये अ॒स्मन्मृ॒गं न व्रा मृ॒गय॑न्ते । अ॒भि॒त्सर॑न्ति धे॒नुभि॑: ॥
Transliteration
góbhir yád īm anyé asmán mṛgáṃ na vrā́ mṛgáyante | abhítsaranti dhenúbhiḥ ||
Translation
When others hunt him from us as hunters pursue a wild creature, they press in upon him with their herds of forces; yet the luminous ‘cows’ are not mere cattle—these are rival claimants of light seeking to seize the power.
Padapatha (Word Analysis)
गोभिः॑ । यत् । ई॒म् । अ॒न्ये । अ॒स्मत् । मृ॒गम् । न । व्राः । मृ॒गय॑न्ते । अ॒भि॒ऽत्सर॑न्ति । धे॒नुऽभिः॑ ॥गोभिः । यत् । ईम् । अन्ये । अस्मत् । मृगम् । न । व्राः । मृगयन्ते । अभित्सरन्ति । धेनुभिः ॥gobhiḥ | yat | īm | anye | asmat | mṛgam | na | vrāḥ | mṛgayante | abhi-tsaranti | dhenu-bhiḥ
Word by Word
गोभिःwith cows / by means of cows
गोभिः:
करण
TypeNoun
Rootगो (prātipadika)
यदिif / when
यदि:
—
TypeIndeclinable
Rootयदि (avyaya)
ईम्him / it (enclitic)
ईम्:
कर्म
TypeIndeclinable
Rootईम् (avyaya)
अन्येothers
अन्ये:
कर्तृ
TypeAdjective (substantivized)
Rootअन्य (prātipadika)
अस्मत्of us / our
अस्मत्:
सम्बन्ध (genitival)
TypePronoun
Rootअस्मद् (sarvanāma-prātipadika)
मृगम्a wild animal / game
मृगम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमृग (prātipadika)
नlike / as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (avyaya)
व्राःpacks/bands (of hunters/wolves)
व्राः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootव्र (prātipadika; Vedic)
मृगयन्तेthey hunt / pursue
मृगयन्ते:
क्रिया
TypeVerb
Rootमृगय् (धातु; denominative from मृग ‘to hunt’)
अभित्सरन्तिthey rush/press upon
अभित्सरन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootअभि-त्सर् (धातु; with preverb अभि)
धेनुभिःwith milch-cows
धेनुभिः:
करण
TypeNoun
Rootधेनु (prātipadika)