Mantra 24
Sukta 8.2
Rishi: Unknown/unspecified in provided input (likely Kāṇva milieu; requires hymn index confirmation).
Devata: Indra (implied by surrounding verses in the same sukta segment)
Chandas: Likely Tr̥ṣṭubh/Jagatī family; requires metrical validation.
Samhita Patha (Devanagari)
यो वेदिष्ठो अव्यथिष्वश्वावन्तं जरितृभ्यः । वाजं स्तोतृभ्यो गोमन्तम् ॥
Samhita Patha (IAST)
यो वेदि॑ष्ठो अव्य॒थिष्वश्वा॑वन्तं जरि॒तृभ्य॑: । वाजं॑ स्तो॒तृभ्यो॒ गोम॑न्तम् ॥
Transliteration
yó vediṣṭhó avyathíṣv aśvā́vantaṃ jaritṛ́bʰyaḥ | vā́jaṃ stotṛ́bʰyo gómantam ||
Translation
He who is most wise in the unshaken states—he grants to the singers the horse-rich plenitude of force, and to the praisers the cow-rich abundance: powers of progress and rays of luminous knowing.
Padapatha (Word Analysis)
यः । वेदि॑ष्ठः । अ॒व्य॒थिषु॑ । अश्व॑ऽवन्तम् । ज॒रि॒तृऽभ्यः॑ । वाज॑म् । स्तो॒तृऽभ्यः॑ । गोऽम॑न्तम् ॥यः । वेदिष्ठः । अव्यथिषु । अश्ववन्तम् । जरितृभ्यः । वाजम् । स्तोतृभ्यः । गोमन्तम् ॥yaḥ | vediṣṭhaḥ | avyathiṣu | aśva-vantam | jaritṛ-bhyaḥ | vājam | stotṛ-bhyaḥ | go--mantam
Word by Word
यःwho (he who)
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वेदिष्ठःmost knowing, best knower
वेदिष्ठः:
Kartā
TypeAdjective
Rootविद् (धातु) → वेदिन् (कृदन्त-प्रातिपदिक) + इष्ठ (तमप्)
अव्यथिषुunshaken, untroubled
अव्यथिषु:
Karma
TypeAdjective
Rootव्यथ् (धातु) → व्यथि (कृदन्त-प्रातिपदिक) + अ- (निषेध)
अश्वावन्तम्possessing horses
अश्वावन्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअश्व (प्रातिपदिक) + वत् (मतुप्/वतुप्)
जरितृभ्यःto the singers/praisers
जरितृभ्यः:
Sampradāna
TypeNoun
Rootजरितृ (कृदन्त-प्रातिपदिक; √जर्/गॄ ‘to sing/praise’ → ‘praiser’)
वाजम्prize, strength, victory-booty
वाजम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
स्तोतृभ्यःto the praisers
स्तोतृभ्यः:
Sampradāna
TypeNoun
Rootस्तोतृ (कृदन्त-प्रातिपदिक; √स्तु ‘to praise’)
गोमन्तम्rich in cows, cattle-possessing
गोमन्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootगो (प्रातिपदिक) + मन्त् (मतुप्)