Mantra 23
Sukta 8.2
Rishi: Unknown/unspecified in provided input (Mandala 8 is predominantly Kāṇva tradition; exact attribution requires hymn-level metadata).
Devata: Indra (Soma-offering context)
Chandas: Likely Jagatī/Tr̥ṣṭubh family; exact meter requires syllable-count verification at hymn level.
Samhita Patha (Devanagari)
ज्येष्ठेन सोतरिन्द्राय सोमं वीराय शक्राय । भरा पिबन्नर्याय ॥
Samhita Patha (IAST)
ज्येष्ठे॑न सोत॒रिन्द्रा॑य॒ सोमं॑ वी॒राय॑ श॒क्राय॑ । भरा॒ पिब॒न्नर्या॑य ॥
Transliteration
jyéṣṭhena sotar índrāya sómaṃ vīrā́ya śakrá̄ya | bhárā píbann aryā́ya ||
Translation
With the most puissant pressing, O Soma-presser, bring the Soma to Indra—the heroic, the mighty; let him drink it as the noble power that leads the soul upward.
Padapatha (Word Analysis)
ज्येष्ठे॑न । सो॒तः॒ । इन्द्रा॑य । सोम॑म् । वी॒राय॑ । श॒क्राय॑ । भर॑ । पिब॑त् । नर्या॑य ॥ज्येष्ठेन । सोतः । इन्द्राय । सोमम् । वीराय । शक्राय । भर । पिबत् । नर्याय ॥jyeṣṭhena | sotaḥ | indrāya | somam | vīrāya | śakrāya | bhara | pibat | naryāya
Word by Word
ज्येष्ठेनwith the best/foremost
ज्येष्ठेन:
करण
TypeAdjective
Rootज्येष्ठ- (प्रातिपदिक; ज्यायस्- ‘older/greater’ का श्रेष्ठतामूलक रूप)
सोतर्O Soma-presser
सोतर्:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootसू (धातु) → सोतृ- (कृदन्त ‘प्रेसर/सोम-निष्पादक’); सम्बोधन-रूप ‘सोतर्’
इन्द्रायfor Indra
इन्द्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootइन्द्र- (प्रातिपदिक)
सोमम्Soma (juice)
सोमम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसोम- (प्रातिपदिक)
वीरायfor the hero
वीराय:
सम्प्रदान
TypeNoun/Adjective
Rootवीर- (प्रातिपदिक)
शक्रायfor the mighty one
शक्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun/Adjective
Rootशक्र- (प्रातिपदिक; इन्द्र का विशेषण ‘mighty’)
भराbring / bear (it)
भरा:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootभृ (धातु)
पिबन्drinking
पिबन्:
कर्तृ-विशेषण
TypeVerbal participle
Rootपा (धातु ‘to drink’) → पिबत्/पिबन् (वर्तमान कृदन्त)
अर्यायfor the noble one
अर्याय:
सम्प्रदान
TypeNoun/Adjective
Rootअर्य- (प्रातिपदिक; ‘आर्य/स्वामी/उदार’)