Mantra 16
Sukta 8.2
Rishi: Kaṇva (self-referential to the Kaṇva clan)
Devata: Indra
Chandas: Anuṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
वयमु त्वा तदिदर्था इन्द्र त्वायन्तः सखायः । कण्वा उक्थेभिर्जरन्ते ॥
Samhita Patha (IAST)
व॒यमु॑ त्वा त॒दिद॑र्था॒ इन्द्र॑ त्वा॒यन्त॒: सखा॑यः । कण्वा॑ उ॒क्थेभि॑र्जरन्ते ॥
Transliteration
vayám u tvā́ tád id arthā́ índra tvāyántaḥ sakhā́yaḥ | kaṇvā́ ukthébhiḥ jarante ||
Translation
We indeed come to you for that very aim, O Indra; seeking you as comrades, the Kaṇvas grow in you by their solemn utterances.
Padapatha (Word Analysis)
व॒यम् । ऊँ॒ इति॑ । त्वा । त॒तित्ऽअ॑र्थाः । इन्द्र॑ । त्वा॒ऽयन्तः॑ । सखा॑यः । कण्वाः॑ । उ॒क्थेभिः॑ । ज॒र॒न्ते॒ ॥वयम् । ऊँ इति । त्वा । ततित्अर्थाः । इन्द्र । त्वायन्तः । सखायः । कण्वाः । उक्थेभिः । जरन्ते ॥vayam | oṃ iti | tvā | tatit-arthāḥ | indra | tvāyantaḥ | sakhāyaḥ | kaṇvāḥ | ukthebhiḥ | jarante
Word by Word
वयम्we
वयम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्वाyou (Indra)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तत्that
तत्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इद्indeed / just
इद्:
—
TypeIndeclinable
Rootइद् (निपात)
अर्थाःaimers / seekers (having the aim)
अर्थाः:
कर्तृ (वाक्ये विधेय-सम्बन्धः: ‘वयम् … अर्थाः’ = ‘we are seekers/aimers’)
TypeNoun
Rootअर्थ (प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आयन्तःcoming / approaching
आयन्तः:
कर्तृ (सखायः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeParticiple (verbal adjective)
Rootया (धातु) + शतृ (वर्तमान कृदन्त)
सखायःfriends
सखायः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसखि (प्रातिपदिक)
कण्वाःthe Kaṇvas
कण्वाः:
कर्तृ
TypeNoun (proper)
Rootकण्व (ऋषि-नाम, प्रातिपदिक)
उक्थेभिःwith hymns / with recitations
उक्थेभिः:
करण
TypeNoun
Rootउक्थ (प्रातिपदिक)
जरन्तेthey praise / they celebrate
जरन्ते:
— (क्रिया)
TypeVerb
Rootजॄ (धातु; ‘to praise/celebrate’—RV usage) / जॄ-जर् (वेदिक)