Mantra 6
Sukta 8.18
Devata: Aditi
Samhita Patha (Devanagari)
अदितिर्नो दिवा पशुमदितिर्नक्तमद्वयाः । अदितिः पात्वंहसः सदावृधा ॥
Samhita Patha (IAST)
अदि॑तिर्नो॒ दिवा॑ प॒शुमदि॑ति॒र्नक्त॒मद्व॑याः । अदि॑तिः पा॒त्वंह॑सः स॒दावृ॑धा ॥
Transliteration
adítiḥ no divā́ paśúm adítir náktam ádvayāḥ | adítiḥ pātvaṃ́hasaḥ sadā́-vṛdhā ||
Translation
May Aditi guard our being by day, may Aditi guard by night—she who is without duality. May Aditi, ever-increasing, protect us from distress and fault.
Padapatha (Word Analysis)
अदि॑तिः । नः॒ । दिवा॑ । प॒शुम् । अदि॑तिः । नक्त॑म् । अद्व॑याः । अदि॑तिः । पा॒तु॒ । अंह॑सः । स॒दाऽवृ॑धा ॥अदितिः । नः । दिवा । पशुम् । अदितिः । नक्तम् । अद्वयाः । अदितिः । पातु । अंहसः । सदावृधा ॥aditiḥ | naḥ | divā | paśum | aditiḥ | naktam | advayāḥ | aditiḥ | pātu | aṃhasaḥ | sadāvṛdhā
Word by Word
अदितिःAditi (the goddess)
अदितिः:
कर्तृ
TypeNoun (proper/theonym)
Rootअदिति- (प्रातिपदिक) < a-दिति (अ- + दिति ‘बंधन/सीमा’)
नःof us / for us
नः:
सम्प्रदान (हित-सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
दिवाby day / in the daytime
दिवा:
अधिकरण (काल)
TypeIndeclinable (instrumental adverb)
Rootदिव्/द्यौ- (प्रातिपदिक)
पशुम्cattle / livestock
पशुम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपशु- (प्रातिपदिक)
अदितिःAditi
अदितिः:
कर्तृ
TypeNoun (proper/theonym)
Rootअदिति- (प्रातिपदिक)
नक्तम्by night / at night
नक्तम्:
अधिकरण (काल)
TypeIndeclinable (temporal adverb)
Rootनक्तम् (अव्यय/प्रातिपदिक)
अद्वयाःundivided / without duality / unpaired
अद्वयाः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअद्वय- (प्रातिपदिक) < अ- + द्वय (‘द्वैत/द्वय’)
अदितिःAditi
अदितिः:
कर्तृ
TypeNoun (proper/theonym)
Rootअदिति- (प्रातिपदिक)
पातुmay (she) protect
पातु:
क्रिया
TypeVerb
Rootपा (पाने/रक्षणे) धातु
अंहसःfrom distress/sin/evil
अंहसः:
अपादान (यतः संरक्षणम्) / सम्बन्ध
TypeNoun
Rootअंहस्- (प्रातिपदिक)
सदाalways
सदा:
अधिकरण (काल)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
आवृधाever-increasing / ever-strengthening
आवृधा:
क्रियाविशेषण
TypeParticiple/indeclinable (Vedic kṛdanta used adverbially)
Rootआ-वृध् (वर्धने) धातु; क्त्वा-प्रत्ययेन अव्ययीभाव/कृदन्त-रूप (वेदिक)