Mantra 7
Sukta 8.16
Rishi: Kāṇva tradition (Mandala 8 ascription; specific rishi not provided in input)
Devata: Indra
Chandas: Unknown (not inferable securely from provided excerpt alone)
Samhita Patha (Devanagari)
इन्द्रो ब्रह्मेन्द्र ऋषिरिन्द्रः पुरू पुरुहूतः । महान्महीभिः शचीभिः ॥
Samhita Patha (IAST)
इन्द्रो॑ ब्र॒ह्मेन्द्र॒ ऋषि॒रिन्द्र॑: पु॒रू पु॑रुहू॒तः । म॒हान्म॒हीभि॒: शची॑भिः ॥
Transliteration
índro brahméndra ṛ́ṣir índraḥ purū́ puruhūtáḥ | mahā́n mahī́bhiḥ śácībhiḥ ||
Translation
Indra is the sacred word and the shaping vision; Indra is the seer. Indra is abundant and many-called. Great is he by his mighty powers of effective will.
Padapatha (Word Analysis)
इन्द्रः॑ । ब्र॒ह्मा । इन्द्रः॑ । ऋषिः॑ । इन्द्रः॑ । पु॒रु । पु॒रु॒ऽहू॒तः । म॒हान् । म॒हीभिः॑ । शची॑भिः ॥इन्द्रः । ब्रह्मा । इन्द्रः । ऋषिः । इन्द्रः । पुरु । पुरुहूतः । महान् । महीभिः । शचीभिः ॥indraḥ | brahmā | indraḥ | ṛṣiḥ | indraḥ | puru | puru-hūtaḥ | mahān | mahībh iḥ | śacībhiḥ
Word by Word
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
ब्रह्मsacred utterance; prayer; brahman
ब्रह्म:
कर्तृ (समनाधिकरण/विशेषण-भावे)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
ऋषिःseer; ṛṣi
ऋषिः:
कर्तृ (समनाधिकरण/विशेषण-भावे)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
पुरूmuch; many; abundant
पुरू:
कर्तृ (समनाधिकरण/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुरु (प्रातिपदिक)
पुरुहूतःmuch-invoked; often called upon
पुरुहूतः:
कर्तृ (समनाधिकरण/विशेषण)
TypeAdjective (epithet)
Rootपुरुहूत (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास: पुरु + हूत < √ह्वे/हू ‘आह्वाने’)
महान्great
महान्:
कर्तृ (समनाधिकरण/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
महीभिःwith great (powers/forces); with mights
महीभिः:
करण
TypeNoun
Rootमही (प्रातिपदिक)
शचीभिःwith powers; with effective skills/energies
शचीभिः:
करण
TypeNoun
Rootशची (प्रातिपदिक)