Mantra 1
Sukta 8.14
Rishi: Unknown/unspecified in provided input (verify hymn header for 8.14)
Devata: Indra
Chandas: Likely Anuṣṭubh-like shorter meter in this opening (exact scansion required)
Samhita Patha (Devanagari)
यदिन्द्राहं यथा त्वमीशीय वस्व एक इत् । स्तोता मे गोषखा स्यात् ॥
Samhita Patha (IAST)
यदि॑न्द्रा॒हं यथा॒ त्वमीशी॑य॒ वस्व॒ एक॒ इत् । स्तो॒ता मे॒ गोष॑खा स्यात् ॥
Transliteration
yád indrāháṃ yáthā tvám ī́śīya vásva éka ít | stotā́ me gó-sakhā syāt ||
Translation
If, O Indra, I could rule the riches even as you, the one lord—then my singer-soul would become a companion of the Rays (cows) within me.
Padapatha (Word Analysis)
यत् । इ॒न्द्र॒ । अ॒हम् । यथा॑ । त्वम् । ईशी॑य । वस्वः॑ । एकः॑ । इत् । स्तो॒ता । मे॒ । गोऽस॑खा । स्या॒त् ॥यत् । इन्द्र । अहम् । यथा । त्वम् । ईशीय । वस्वः । एकः । इत् । स्तोता । मे । गोसखा । स्यात् ॥yat | indra | aham | yathā | tvam | īśīya | vasvaḥ | ekaḥ | it | stotā | me | go--sakhā | syāt
Word by Word
यदिif
यदि:
—
TypeIndeclinable
Rootयदि
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र
अहम्I
अहम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअहम्
यथाas, just as
यथा:
—
TypeIndeclinable
Rootयथा
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootत्वम्
ईशी॑यmay I rule / may I be master
ईशी॑य:
—
TypeVerb
Rootईश् (ईशते/ईष्टे) अथवा ईश् (to rule, be master)
वस्वःof wealth, of riches
वस्वः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootवसु
एकःalone, single
एकः:
कर्तृ (predicate to अहम्)
TypeAdjective (numeral)
Rootएक
इत्indeed, just
इत्:
—
TypeIndeclinable (particle)
Rootइत्
स्तोताpraiser
स्तोता:
कर्तृ
TypeNoun (agent)
Rootस्तोतृ (from √स्तु ‘to praise’)
मेmy
मे:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
गोषखाcow-possessing / accompanied by cows
गोषखा:
कर्तृ (predicate to स्तोता)
TypeNoun/Adjective (compound epithet)
Rootगोषख (गो- + √सह/शक?; RV compound meaning ‘having cows as companions/possessing cows’)
स्यात्may be
स्यात्:
—
TypeVerb
Rootअस् (to be)