Mantra 23
Sukta 8.12
Devata: Indra
Chandas: Gayatri (likely; needs confirmation by metrical count)
Samhita Patha (Devanagari)
महान्तं महिना वयं स्तोमेभिर्हवनश्रुतम् । अर्कैरभि प्र णोनुमः समोजसे ॥
Samhita Patha (IAST)
म॒हान्तं॑ महि॒ना व॒यं स्तोमे॑भिर्हवन॒श्रुत॑म् । अ॒र्कैर॒भि प्र णो॑नुम॒: समोज॑से ॥
Transliteration
mahā́ntaṃ mahinā́ vayáṃ stómebhir havana-śrútaṃ | arkáir abhí prá nonumaḥ sám ójase ||
Translation
Him the Vast, great by his greatness, the Hearer of our call, we press forward with hymns; with illumined chants we drive him on and make him gather into effective force.
Padapatha (Word Analysis)
म॒हान्त॑म् । म॒हि॒ना । व॒यम् । स्तोमे॑भिः । ह॒व॒न॒ऽश्रुत॑म् । अ॒र्कैः । अ॒भि । प्र । नो॒नु॒मः॒ । सम् । ओज॑से ॥महान्तम् । महिना । वयम् । स्तोमेभिः । हवनश्रुतम् । अर्कैः । अभि । प्र । नोनुमः । सम् । ओजसे ॥mahāntam | mahinā | vayam | stomebhiḥ | havana-śrutam | arkaiḥ | abhi | pra | nonumaḥ | sam | ojase
Word by Word
महान्तम्the great (one)
महान्तम्:
कर्म (स्तुत्य/आह्वेय-वस्तु)
TypeAdjective
Rootमहान्त् (प्रातिपदिक; महत्-स्तेम)
महिनाby greatness, by might
महिना:
करण (by/with greatness, might)
TypeNoun
Rootमहिमन् (प्रातिपदिक)
वयम्we
वयम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्तोमेभिःwith hymns of praise
स्तोमेभिः:
करण (with praises/hymns)
TypeNoun
Rootस्तोम (प्रातिपदिक)
हवनश्रुतम्hearing the invocation; famed for hearing calls
हवनश्रुतम्:
कर्म (विशेषणम् महान्तम्-इत्यस्य)
TypeAdjective (epithet)
Rootहवनश्रुत् (प्रातिपदिक; समास: हवन + श्रुत्)
अर्कैःwith hymns/verses
अर्कैः:
करण (with songs/verses)
TypeNoun
Rootअर्क (प्रातिपदिक)
अभिtowards, unto
अभि:
(क्रियाविशेषण/दिशा)
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
प्रforth, forward
प्र:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
नःfor us; our
नः:
सम्प्रदान (for us) / सम्बन्ध (our) — प्रसङ्गानुसार
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नोनुमःwe urge on / we press (with praise)
नोनुमः:
क्रिया (कर्तृ: वयम्)
TypeVerb
Root√नु (नवने/स्तुतौ; वेद. पुनरुक्त-प्रयोग ‘नोनु-’ = तीव्र/आवृत्त-प्रेरणा)
समोजसेto/for (his) full strength, to mighty power
समोजसे:
सम्प्रदान (unto/for mighty strength)
TypeNoun (dative target)
Rootसमोजस् (प्रातिपदिक; समास: सम् + ओजस्)