Mantra 22
Sukta 8.12
Devata: Indra (with Vṛtra as adversary-motif)
Chandas: Gayatri (likely; needs confirmation by metrical count)
Samhita Patha (Devanagari)
इन्द्रं वृत्राय हन्तवे देवासो दधिरे पुरः । इन्द्रं वाणीरनूषता समोजसे ॥
Samhita Patha (IAST)
इन्द्रं॑ वृ॒त्राय॒ हन्त॑वे दे॒वासो॑ दधिरे पु॒रः । इन्द्रं॒ वाणी॑रनूषता॒ समोज॑से ॥
Transliteration
índraṃ vṛtrā́ya hántave devā́so dadhire puráḥ | índraṃ vā́ṇīr anūṣatā sám ójase ||
Translation
The gods set Indra in front to slay the Coverer; and the inspired utterances chanted Indra into union with force—so that the power may be gathered and made effective.
Padapatha (Word Analysis)
इन्द्र॑म् । वृ॒त्राय॑ । हन्त॑वे । दे॒वासः॑ । द॒धि॒रे॒ । पु॒रः । इन्द्र॑म् । वाणीः॑ । अ॒नू॒ष॒त॒ । सम् । ओज॑से ॥इन्द्रम् । वृत्राय । हन्तवे । देवासः । दधिरे । पुरः । इन्द्रम् । वाणीः । अनूषत । सम् । ओजसे ॥indram | vṛtrāya | hantave | devāsaḥ | dadhire | puraḥ | indram | vāṇīḥ | anūṣata | sam | ojase
Word by Word
इन्द्रम्Indra (as the object of praise/invocation)
इन्द्रम्:
कर्म (स्तुत्य/आह्वेय-देवता)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
वृत्रायfor (the slaying of) Vṛtra / against Vṛtra
वृत्राय:
सम्प्रदान (उद्देश्य/प्रयोजन—‘वृत्र-सम्बन्धे’)
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक)
हन्तवेto slay
हन्तवे:
प्रयोजन/उद्देश्य (क्रियार्थ)
TypeVerb (infinitive)
Rootहन् (धातु)
देवासःthe gods
देवासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
दधिरेthey placed / they set
दधिरे:
क्रिया
TypeVerb
Rootधा (धातु; दधि- = परस्मै/आत्मनेपद परिपूर्ण-रूप)
पुरःin front / at the fore
पुरः:
अधिकरण (स्थान)
TypeIndeclinable
Rootपुरस् (अव्यय/निपात; ‘in front’)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म (स्तुत्य/आह्वेय-देवता)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
वाणीःvoices / songs / utterances
वाणीः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवाणी (प्रातिपदिक)
अनूषतthey praised / they sang
अनूषत:
क्रिया
TypeVerb
Rootनू (धातु; ‘to praise, to sing’—वैदिक)
सम्together / wholly
सम्:
(क्रियाविशेषण—अनूषत्/समोजसे-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable (preverb)
Rootसम् (उपसर्ग)
ओजसेfor (his) might / strength
ओजसे:
सम्प्रदान (लाभ/प्राप्ति—‘for strength/might’)
TypeNoun
Rootओजस् (प्रातिपदिक)