HomeRig VedaMandala 8Sukta 1Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 8.1

Rishi: Kaṇva (probable; flagged)
Devata: Indra
Chandas: Jagatī/Triṣṭubh-like (flagged as uncertain; verse length suggests a longer meter than gāyatrī)

वि तर्तूर्यन्ते मघवन्विपश्चितोऽर्यो विपो जनानाम् । उप क्रमस्व पुरुरूपमा भर वाजं नेदिष्ठमूतये ॥

वि त॑र्तूर्यन्ते मघवन्विप॒श्चितो॒ऽर्यो विपो॒ जना॑नाम् । उप॑ क्रमस्व पुरु॒रूप॒मा भ॑र॒ वाजं॒ नेदि॑ष्ठमू॒तये॑ ॥

ví tartū́ryante maghavan vipaś-cíto ’ryó vípo jánānām | úpa kramasva puru-rū́pam ā́ bhara vā́jaṃ nediṣṭhám ūtáye ||

They press forward in their striving, O Maghavan—those seers of insight, the noble inspired among men. Step near in your many forms; bring to us the vāja, the plenitude of force, nearest for our uplift and protection.

वि । त॒र्तू॒र्य॒न्ते॒ । म॒घ॒ऽव॒न् । वि॒पः॒ऽचितः॑ । अ॒र्यः । विपः॑ । जना॑नाम् । उप॑ । क्र॒म॒स्व॒ । पु॒रु॒ऽरूप॑म् । आ । भ॒र॒ । वाज॑म् । नेदि॑ष्ठम् । ऊ॒तये॑ ॥वि । तर्तूर्यन्ते । मघवन् । विपःचितः । अर्यः । विपः । जनानाम् । उप । क्रमस्व । पुरुरूपम् । आ । भर । वाजम् । नेदिष्ठम् । ऊतये ॥vi | tartūryante | magha-van | vipaḥ-citaḥ | aryaḥ | vipaḥ | janānām | upa | kramasva | puru-rūpam | ā | bhara | vājam | nediṣṭham | ūtaye

विapart, asunder; forth (prefix)
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि- (उपसर्ग)
तर्तूर्यन्तेthey hasten/press forward; they surge
तर्तूर्यन्ते:
Kartā
TypeVerb
Rootतर्तूर्य् (धातु; तीव्रगत्यर्थ/उत्साहार्थ, पुनरुक्त-धातु)
मघवन्O bountiful one (Indra)
मघवन्:
Sampradāna (सम्बोधन/आह्वान)
TypeNoun (vocative title)
Rootमघवन् (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य विशेषण)
विपश्चितःthe discerning/wise (ones)
विपश्चितः:
Kartā
TypeAdjective/Noun
Rootवि-पश्चित् (प्रातिपदिक; ‘विशेषेण पश्यति’)
अर्यःthe Arya, the noble (man)
अर्यः:
Kartā (समुच्चित कर्तृ-समास/समाहार)
TypeNoun
Rootअर्य (प्रातिपदिक)
विपःthe singer/poet
विपः:
Kartā (समुच्चित)
TypeNoun
Rootविप् (प्रातिपदिक; ‘कवि/विप्र’ अर्थे)
जनानाम्of the peoples
जनानाम्:
Adhikaraṇa/सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
उपnear, towards; up (prefix)
उप:
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/अव्यय)
क्रमस्वstep forth; approach
क्रमस्व:
Kartā (आहूतः कर्ता) / क्रिया
TypeVerb
Rootक्रम्
पुरुरूपम्many-formed; manifold
पुरुरूपम्:
Karma (विशेषणरूपेण कर्मणि)
TypeAdjective
Rootपुरु-रूप (प्रातिपदिक)
hither; unto (prefix)
:
TypeIndeclinable
Rootआ- (उपसर्ग)
भरbring; bear
भर:
Karma (वाजम्) / क्रिया
TypeVerb
Rootभृ
वाजम्prize; strength; (victory-)booty
वाजम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
नेदिष्ठम्nearest; most immediate
नेदिष्ठम्:
Karma (विशेषणरूपेण कर्मणि)
TypeAdjective (superlative)
Rootनिदिष्ठ (प्रातिपदिक; ‘निदिष्ठ’ = अतिशय-समीप)
ऊतयेfor help; for aid
ऊतये:
Sampradāna (प्रयोजन/हितार्थ)
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक)