Rig Veda 8.1.4: Mandala 8, Sukta 1, Mantra 4

Sukta 8.1

Rishi: Kaṇva (probable; flagged)

Devata: Indra

Chandas: Jagatī/Triṣṭubh-like (flagged as uncertain; verse length suggests a longer meter than gāyatrī)

Samhita Patha (Devanagari)

वि तर्तूर्यन्ते मघवन्विपश्चितोऽर्यो विपो जनानाम् । उप क्रमस्व पुरुरूपमा भर वाजं नेदिष्ठमूतये ॥

Sanskrit recitationRig Veda 8.1.4

Transliteration

ví tartū́ryante maghavan vipaś-cíto ’ryó vípo jánānām | úpa kramasva puru-rū́pam ā́ bhara vā́jaṃ nediṣṭhám ūtáye ||

Translation

They press forward in their striving, O Maghavan—those seers of insight, the noble inspired among men. Step near in your many forms; bring to us the vāja, the plenitude of force, nearest for our uplift and protection.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• वि: apart, asunder; forth (prefix)
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि- (उपसर्ग)

• तर्तूर्यन्ते: they hasten/press forward; they surge
• तर्तूर्यन्ते: Kartā
• Type: Verb
• Root: तर्तूर्य् (धातु; तीव्रगत्यर्थ/उत्साहार्थ, पुनरुक्त-धातु)

• मघवन्: O bountiful one (Indra)
• मघवन्: Sampradāna (सम्बोधन/आह्वान)
• Type: Noun (vocative title)
• Root: मघवन् (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य विशेषण)

• विपश्चितः: the discerning/wise (ones)
• विपश्चितः: Kartā
• Type: Adjective/Noun
• Root: वि-पश्चित् (प्रातिपदिक; ‘विशेषेण पश्यति’)

• अर्यः: the Arya, the noble (man)
• अर्यः: Kartā (समुच्चित कर्तृ-समास/समाहार)
• Type: Noun
• Root: अर्य (प्रातिपदिक)

• विपः: the singer/poet
• विपः: Kartā (समुच्चित)
• Type: Noun
• Root: विप् (प्रातिपदिक; ‘कवि/विप्र’ अर्थे)

• जनानाम्: of the peoples
• जनानाम्: Adhikaraṇa/सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक)

• उप: near, towards; up (prefix)
• उप: —
• Type: Indeclinable
• Root: उप (उपसर्ग/अव्यय)

• क्रमस्व: step forth; approach
• क्रमस्व: Kartā (आहूतः कर्ता) / क्रिया
• Type: Verb
• Root: क्रम्

• पुरुरूपम्: many-formed; manifold
• पुरुरूपम्: Karma (विशेषणरूपेण कर्मणि)
• Type: Adjective
• Root: पुरु-रूप (प्रातिपदिक)

• आ: hither; unto (prefix)
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ- (उपसर्ग)

• भर: bring; bear
• भर: Karma (वाजम्) / क्रिया
• Type: Verb
• Root: भृ

• वाजम्: prize; strength; (victory-)booty
• वाजम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वाज (प्रातिपदिक)

• नेदिष्ठम्: nearest; most immediate
• नेदिष्ठम्: Karma (विशेषणरूपेण कर्मणि)
• Type: Adjective (superlative)
• Root: निदिष्ठ (प्रातिपदिक; ‘निदिष्ठ’ = अतिशय-समीप)

• ऊतये: for help; for aid
• ऊतये: Sampradāna (प्रयोजन/हितार्थ)
• Type: Noun
• Root: ऊति (प्रातिपदिक)