HomeRig VedaMandala 8Sukta 1Mantra 28
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 28

Sukta 8.1

Rishi: Medhyātithi Kāṇva
Devata: Indra
Chandas: Jagatī (probable; requires metrical verification)

त्वं पुरं चरिष्ण्वं वधैः शुष्णस्य सं पिणक् । त्वं भा अनु चरो अध द्विता यदिन्द्र हव्यो भुवः ॥

त्वं पुरं॑ चरि॒ष्ण्वं॑ व॒धैः शुष्ण॑स्य॒ सं पि॑णक् । त्वं भा अनु॑ चरो॒ अध॑ द्वि॒ता यदि॑न्द्र॒ हव्यो॒ भुव॑: ॥

tváṃ púraṃ cariṣṇváṃ vadháiḥ śúṣṇasya sáṃ piṇak | tváṃ bhā́ ánu caró ádha dvitā́ yád indra hávyo bhúvaḥ ||

Thou didst shatter with thy strokes the moving stronghold of Śuṣṇa. Thou didst follow after the Light; and then again, O Indra, thou becomest one to be invoked—returning for the offering when the call is made.

त्वम् । पुर॑म् । च॒रि॒ष्ण्व॑म् । व॒धैः । शुष्ण॑स्य । सम् । पि॒ण॒क् । त्वम् । भाः । अनु॑ । च॒रः॒ । अध॑ । द्वि॒ता । यत् । इ॒न्द्र॒ । हव्यः॑ । भुवः॑ ॥त्वम् । पुरम् । चरिष्ण्वम् । वधैः । शुष्णस्य । सम् । पिणक् । त्वम् । भाः । अनु । चरः । अध । द्विता । यत् । इन्द्र । हव्यः । भुवः ॥tvam | puram | cariṣṇvam | vadhaiḥ | śuṣṇasya | sam | piṇak | tvam | bhāḥ | anu | caraḥ | adha | dvitā | yat | indra | havyaḥ | bhuvaḥ

त्वम्thou (you)
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पुरम्fort, stronghold
पुरम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपुर्/पुर (प्रातिपदिक)
चरिष्णुम्moving/roving, shifting (i.e., mobile/ever-moving)
चरिष्णुम्:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective (verbal) / Participle-like
Rootचर् (धातु) → चरिष्णु (कृदन्त-प्रातिपदिक; -ष्णु)
वधैःwith blows, with weapons/strikes
वधैः:
करण
TypeNoun
Rootवध (प्रातिपदिक) < हन्/वध्-भाव (हत्या/आघात)
शुष्णस्यof Śuṣṇa
शुष्णस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeProper Noun
Rootशुष्ण (प्रातिपदिक; दैत्य-नाम)
सम्together, completely
सम्:
TypePreverb / Indeclinable
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
पिणक्(he) crushed/smashed
पिणक्:
क्रिया
TypeVerb
Rootपिश्/पिंश् (धातु: पिंश् ‘to crush, pound’) → पिणक् (लुङ्/आorist रूप)
त्वम्thou
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद्
भाःthou shinest / art radiant
भाः:
क्रिया
TypeVerb (Vedic finite) / (alt. Noun)
Rootभा (धातु ‘to shine’) → भाः (वर्त.लट्/विधि?; वैदिक रूप) / अथवा ‘भाः’ (नाम ‘splendour’)
अनुafter, along
अनु:
TypePreverb / Indeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
चरःa follower, one who moves along
चरः:
कर्तृ (समानाधिकरण/विशेषणभावे)
TypeNoun/Adjective (agentive)
Rootचर् (धातु) → चर (कृदन्त/नाम ‘moving, follower’)
अधthen, thereafter
अध:
TypeIndeclinable
Rootअध (अव्यय; वैदिक)
द्विताagain; a second time; in twofold manner
द्विता:
TypeIndeclinable
Rootद्विता (अव्यय; ‘in two ways/again/secondly’)
यदिif, when
यदि:
TypeIndeclinable (conditional)
Rootयदि (अव्यय)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeProper Noun (vocative)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक; देव-नाम)
हव्यःto be invoked; worthy of oblation
हव्यः:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootहव्य (प्रातिपदिक; ‘to be invoked/offered’) < √हू ‘to call’
भुवःbe; become
भुवः:
क्रिया
TypeVerb
Rootभू (धातु) → भव्/भू; भुवः (लोट्/विधिलिङ्? वैदिक injunctive/imperative)