HomeRig VedaMandala 7Sukta 99Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 7.99

Rishi: Vasiṣṭha (traditional for Maṇḍala 7)
Devata: Viṣṇu
Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical verification)

परो मात्रया तन्वा वृधान न ते महित्वमन्वश्नुवन्ति । उभे ते विद्म रजसी पृथिव्या विष्णो देव त्वं परमस्य वित्से ॥

प॒रो मात्र॑या त॒न्वा॑ वृधान॒ न ते॑ महि॒त्वमन्व॑श्नुवन्ति । उ॒भे ते॑ विद्म॒ रज॑सी पृथि॒व्या विष्णो॑ देव॒ त्वं प॑र॒मस्य॑ वित्से ॥

paró mā́trayā tanvā́ vṛdhāna ná te mahitvám ánv aśnuvanti | ubhé te vidmá rajasī pṛthivyā́ víṣṇo deva tváṃ paramásya vitse ||

Growing beyond measure by thy own body, none can reach thy greatness. We know thy two luminous realms and the earth: O Vishnu, O god, thou art the knower and master of the supreme.

प॒रः । मात्र॑या । त॒न्वा॑ । वृ॒धा॒न॒ । न । ते॒ । म॒हि॒ऽत्वम् । अनु॑ । अ॒श्नु॒व॒न्ति॒ । उ॒भे इति॑ । ते॒ । वि॒द्म॒ । रज॑सी॒ इति॑ । पृ॒थि॒व्याः । विष्णो॒ इति॑ । दे॒व॒ । त्वम् । प॒र॒मस्य॑ । वि॒त्से॒ ॥परः । मात्रया । तन्वा । वृधान । न । ते । महित्वम् । अनु । अश्नुवन्ति । उभे इति । ते । विद्म । रजसी इति । पृथिव्याः । विष्णो इति । देव । त्वम् । परमस्य । वित्से ॥paraḥ | mātrayā | tanvā | vṛdhāna | na | te | mahi-tvam | anu | aśnuvanti | ubhe iti | te | vidma | rajasī iti | pṛthivyāḥ | viṣṇo iti | deva | tvam | paramasya | vitse

प॒रःhigher, beyond
प॒रः:
विशेषण (कर्तृ-पदस्य)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक) / परस्
मात्रयाby (his) measure
मात्रया:
करण
TypeNoun
Rootमात्रा (प्रातिपदिक) < √मा (माने/मितौ)
तन्वाwith (his) body/self
तन्वा:
करण
TypeNoun
Rootतनू (प्रातिपदिक)
वृधानःgrowing, waxing
वृधानः:
कर्तृ (विष्णोः)
TypeParticiple (verbal adjective)
Root√वृध् (वर्धने) → वृधान (शानच्-कृदन्त)
not
:
TypeIndeclinable
Root
तेof you/your
ते:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
महित्वम्greatness, majesty
महित्वम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमहित्व (प्रातिपदिक) < महत्
अनुafter, along, in accordance
अनु:
TypeIndeclinable (preverb) / adverb
Rootअनु
अश्नुवन्तिthey reach, attain
अश्नुवन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√अश् (अश्नुते/व्याप्तौ/प्रापणे)
उभेboth
उभे:
कर्म (विद्मः इत्यस्य)
TypeAdjective (numeral-like)
Rootउभ (प्रातिपदिक)
तेof you/your
ते:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विद्मwe know
विद्म:
क्रिया
TypeVerb
Root√विद् (ज्ञाने)
रजसीthe two realms/spaces (heaven and earth)
रजसी:
कर्म (विद्मः इत्यस्य)
TypeNoun
Rootरजस् (प्रातिपदिक)
पृथिव्याःof the earth
पृथिव्याः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
विष्णोO Viṣṇu
विष्णो:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
देवO god
देव:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
परमस्यof the highest, of the supreme
परमस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक) < पर
वित्सेyou know / you find (for yourself)
वित्से:
क्रिया
TypeVerb
Root√विद् (ज्ञाने) → वित्से (आत्मनेपद)