HomeRig VedaMandala 7Sukta 98Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 7.98

Rishi: Vasiṣṭha (traditional for Maṇḍala 7)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical verification)

तवेदं विश्वमभितः पशव्यं यत्पश्यसि चक्षसा सूर्यस्य । गवामसि गोपतिरेक इन्द्र भक्षीमहि ते प्रयतस्य वस्वः ॥

तवे॒दं विश्व॑म॒भित॑: पश॒व्यं१॒॑ यत्पश्य॑सि॒ चक्ष॑सा॒ सूर्य॑स्य । गवा॑मसि॒ गोप॑ति॒रेक॑ इन्द्र भक्षी॒महि॑ ते॒ प्रय॑तस्य॒ वस्व॑: ॥

tavédáṃ víśvam abhítaḥ paśavyàṃ yát páśyasi cákṣasā sū́ryasya | gávām asi gopátir éka indra bhakṣīmáhi te práyatasya vásvaḥ ||

All this around is thy wealth of living powers, whatever thou beholdest with the Sun’s eye. Thou art the one lord and protector of the Rays (cows), O Indra; may we partake of the riches that are rightly offered and directed by thee.

तव॑ । इ॒दम् । विश्व॑म् । अ॒भितः॑ । प॒श॒व्य॑म् । यत् । पश्य॑सि । चक्ष॑सा । सूर्य॑स्य । गवा॑म् । अ॒सि॒ । गोऽप॑तिः । एकः॑ । इ॒न्द्र॒ । भ॒क्षी॒महि॑ । ते॒ । प्रऽय॑तस्य । वस्वः॑ ॥तव । इदम् । विश्वम् । अभितः । पशव्यम् । यत् । पश्यसि । चक्षसा । सूर्यस्य । गवाम् । असि । गोपतिः । एकः । इन्द्र । भक्षीमहि । ते । प्रयतस्य । वस्वः ॥tava | idam | viśvam | abhitaḥ | paśavyam | yat | paśyasi | cakṣasā | sūryasya | gavām | asi | go--patiḥ | ekaḥ | indra | bhakṣīmahi | te | pra-yatasya | vasvaḥ

तवof you / your
तव:
सम्बन्ध (genitival relation)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
इदम्this
इदम्:
कर्म (with implied ‘is/exists’ or as object in sense)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विश्वम्all, the whole (everything)
विश्वम्:
कर्म/विषय (the whole, as ‘everything’)
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
अभितःaround, on all sides
अभितः:
अधिकरण (circumstantial: ‘around/on all sides’)
TypeIndeclinable
Rootअभितः (अव्यय)
पशव्यम्rich in cattle, abounding in livestock
पशव्यम्:
विशेषण (qualifier of ‘विश्वम्/इदम्’)
TypeAdjective
Rootपशव्य (प्रातिपदिक) < पशु
यत्which, that which
यत्:
सम्बन्ध/अन्वय (relative: ‘that which’)
TypeRelative pronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पश्यसिyou see
पश्यसि:
क्रिया
TypeVerb
Root√पश् (दर्शने)
चक्षसाwith (your) sight/eye
चक्षसा:
करण
TypeNoun
Rootचक्षस् (प्रातिपदिक)
सूर्यस्यof the Sun
सूर्यस्य:
सम्बन्ध (genitival: ‘of the Sun’)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
गवाम्of cows / of cattle
गवाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
क्रिया
TypeVerb
Root√अस् (भुवि)
गोपतिःlord/guardian of cattle
गोपतिः:
कर्तृ/विशेष्य (predicate nominative)
TypeNoun
Rootगोपति (प्रातिपदिक) = गो + पति
एकःalone, unique
एकः:
विशेषण (of ‘गोपतिः’)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
भक्षीमहिmay we partake/eat/enjoy
भक्षीमहि:
क्रिया
TypeVerb
Root√भक्ष् (भक्षणे)
तेof you / your
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
प्रयतस्यof the prepared/ordered (one); of the well-directed
प्रयतस्य:
विशेषण (of ‘वस्वः’)
TypeAdjective (participial)
Rootप्र-√यम् (यमे) → प्रयत (कृदन्त-प्रातिपदिक, ‘restrained/controlled; prepared’)
वस्वःof wealth, of treasure
वस्वः:
सम्बन्ध (genitival: ‘of wealth/treasure’)
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)