HomeRig VedaMandala 7Sukta 95Mantra 6
Previous Mantra

Mantra 6

Sukta 7.95

Rishi: Vasiṣṭha (explicit in verse)
Devata: Sarasvatī (with a closing protective plural formula)
Chandas: Triṣṭubh (probable)

अयमु ते सरस्वति वसिष्ठो द्वारावृतस्य सुभगे व्यावः । वर्ध शुभ्रे स्तुवते रासि वाजान्यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥

अ॒यमु॑ ते सरस्वति॒ वसि॑ष्ठो॒ द्वारा॑वृ॒तस्य॑ सुभगे॒ व्या॑वः । वर्ध॑ शुभ्रे स्तुव॒ते रा॑सि॒ वाजा॑न्यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभि॒: सदा॑ नः ॥

ayám u te sarasvati vásiṣṭho dvā́rāv ṛtásya subhage vy-ā́vaḥ | várdha śúbhre stuvaté rāsi vā́jān yūyáṃ pāta svastí-bhiḥ sádā naḥ ||

This Vasiṣṭha here, O Sarasvatī, O fortunate one, has opened wide the doors of the Truth. Increase, O pure one; give to the one who praises the plenitudes of force. And may you protect us always with harmonies of well-being.

अ॒यम् । ऊँ॒ इति॑ । ते॒ । स॒र॒स्व॒ति॒ । वसि॑ष्ठः । द्वारौ॑ । ऋ॒तस्य॑ । सु॒ऽभ॒गे॒ । वि । आ॒व॒रित्या॑वः । वर्ध॑ । शु॒भ्रे॒ । स्तु॒व॒ते । रा॒सि॒ । वाजा॑न् । यू॒यम् । पा॒त॒ । स्व॒स्तिऽभिः॑ । सदा॑ । नः॒ ॥अयम् । ऊँ इति । ते । सरस्वति । वसिष्ठः । द्वारौ । ऋतस्य । सुभगे । वि । आवरित्यावः । वर्ध । शुभ्रे । स्तुवते । रासि । वाजान् । यूयम् । पात । स्वस्तिभिः । सदा । नः ॥ayam | oṃ iti | te | sarasvati | vasiṣṭhaḥ | dvārau | ṛtasya | su-bhage | vi | āvar ity āvaḥ | vardha | śubhre | stuvate | rāsi | vājān | yūyam | pāta | svasti-bhiḥ | sadā | naḥ

अयम्this (one)
अयम्:
Kartā (वाक्ये निर्देश्यः/उपपाद्यः) अथवा विशेष्यः
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेto/for you; your
ते:
Sampradāna (लाभार्थे) / सम्बन्ध (षष्ठी) प्रसङ्गानुसारम्
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सरस्वतिO Sarasvatī
सरस्वति:
सम्बोधन (आह्वान)
TypeNoun (देवी-नाम) / Vocative
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
वसिष्ठःVasiṣṭha
वसिष्ठः:
Kartā (स्तुति/वचनकर्ता) अथवा ‘अयम्’ इत्यस्य विशेषण-सम्बन्धः
TypeNoun (ऋषि-नाम)
Rootवसिष्ठ (प्रातिपदिक)
द्वारावृतस्यof the door-closed/obstructed
द्वारावृतस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘of the door-closed/obstructed (one/thing)’
TypeAdjective (genitive dependent)
Rootद्वारावृत (कृदन्त/समास-प्रातिपदिक; द्वार + आवृत)
सुभगेO fortunate/auspicious one
सुभगे:
सम्बोधन (सरस्वती-विशेषणम्)
TypeAdjective / Vocative
Rootसुभग (प्रातिपदिक)
व्यावःopen out / unbar / grant passage
व्यावः:
Kriyā (प्रार्थना) — देवी प्रति
TypeVerb
Rootवि + अव् (धातु; अव् = रक्षण/गमन/प्राप्ति-प्रसङ्गेषु; RV-प्रयोगे ‘व्यावः’ = ‘व्या-आवः’ 2nd sg. inj./impv.-सदृश) अथवा ‘वि + आ + अव्’
वर्धincrease; make grow
वर्ध:
Kriyā (आज्ञा/प्रार्थना) — देवी प्रति
TypeVerb
Rootवृध् (धातु)
शुभ्रेO bright/pure one
शुभ्रे:
सम्बोधन (सरस्वती-विशेषणम्)
TypeAdjective / Vocative
Rootशुभ्र (प्रातिपदिक)
स्तुवतेto the praiser
स्तुवते:
Sampradāna (दानस्य/अनुग्रहस्य प्राप्ता)
TypeParticiple (present)
Rootस्तु (धातु) → स्तुवत् (वर्तमान-कृदन्त)
रासिgrant; give
रासि:
Kriyā (दानक्रिया)
TypeVerb
Rootरा (धातु; ‘to give, grant’)
वाजान्prizes; strengths; bounties
वाजान्:
Karma (यत् दीयते)
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
यूयम्you (all)
यूयम्:
Kartā (पात इत्यस्य)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पातprotect
पात:
Kriyā (रक्षणक्रिया)
TypeVerb
Rootपा (धातु; ‘to protect’)
स्वस्तिभिःwith well-being; with blessings
स्वस्तिभिः:
Karaṇa (येन प्रकारेण/साधनेन रक्षणम्)
TypeNoun
Rootस्वस्ति (प्रातिपदिक)
सदाalways
सदा:
Adhikaraṇa (कालाधिकरणम्)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
नःus; our
नः:
Sampradāna (रक्षणस्य लाभार्थे) / सम्बन्ध (षष्ठी) प्रसङ्गानुसारम्
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)