Mantra 8
Sukta 7.94
Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Indrāgnī
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
मा कस्य नो अररुषो धूर्तिः प्रणङ्मर्त्यस्य । इन्द्राग्नी शर्म यच्छतम् ॥
Samhita Patha (IAST)
मा कस्य॑ नो॒ अर॑रुषो धू॒र्तिः प्रण॒ङ्मर्त्य॑स्य । इन्द्रा॑ग्नी॒ शर्म॑ यच्छतम् ॥
Transliteration
mā kásya no aráruṣo dhūrtíḥ práṇag mártyasya | indrā́gnī śárma yacchatam ||
Translation
Let not the deceitful assault of any raging mortal strike us down; O Indra and Agni, grant us your sheltering peace.
Padapatha (Word Analysis)
मा । कस्य॑ । नः॒ । अर॑रुषः । धू॒र्तिः । प्रण॑क् । मर्त्य॑स्य । इन्द्रा॑ग्नी॒ इति॑ । शर्म॑ । य॒च्छ॒त॒म् ॥मा । कस्य । नः । अररुषः । धूर्तिः । प्रणक् । मर्त्यस्य । इन्द्राग्नी इति । शर्म । यच्छतम् ॥mā | kasya | naḥ | araruṣaḥ | dhūrtiḥ | praṇak | martyasya | indrāgnī iti | śarma | yacchatam
Word by Word
माdo not
मा:
—
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध) / मा (अव्यय)
कस्यof anyone / of whom
कस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypePronoun
Rootक (किम्-प्रातिपदिक)
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध (our)
TypePronoun
Rootअस्मद्
अररुषःof the non-harming (one)
अररुषः:
विशेषण-सम्बन्ध
TypeAdjective
Rootअररुष (प्रातिपदिक; ‘अ-ररुष’ = non-harming / non-injuring; Vedic epithet)
धूर्तिःharm / hostile act
धूर्तिः:
कर्तृ (as subject: ‘harm/hostility’)
TypeNoun
Rootधूर्ति (प्रातिपदिक; from √ध्वर्/धूर्व् ‘to injure, harm, deceive’ > ‘harm, injury, hostile act’ in Vedic)
प्रणङ्may (it) not reach / come upon
प्रणङ्:
क्रिया
TypeVerb
Rootप्र + √नश्/नङ् (Vedic; ‘to reach/attain/come upon’; here as finite verb form in injunctive/aoristic usage)
मर्त्यस्यof the mortal
मर्त्यस्य:
सम्बन्ध (genitive: ‘of the mortal’)
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक; from √मृ ‘to die’)
इन्द्राग्नीO Indra and Agni
इन्द्राग्नी:
सम्बोधन
TypeNoun (dual deity name)
Rootइन्द्र + अग्नि (देवनाम; द्वन्द्व-समास)
शर्मshelter / protection / comfort
शर्म:
कर्म (object of यच्छतम्)
TypeNoun
Rootशर्मन् (प्रातिपदिक)
यच्छतम्grant (you two)
यच्छतम्:
क्रिया
TypeVerb
Root√यम् (यच्छ-; ‘to give, grant, bestow’)