Mantra 4
Sukta 7.94
Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Indra and Agni (dual addressed separately in dative/locative forms)
Chandas: Gāyatrī (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
इन्द्रे अग्ना नमो बृहत्सुवृक्तिमेरयामहे । धिया धेना अवस्यवः ॥
Samhita Patha (IAST)
इन्द्रे॑ अ॒ग्ना नमो॑ बृ॒हत्सु॑वृ॒क्तिमेर॑यामहे । धि॒या धेना॑ अव॒स्यव॑: ॥
Transliteration
índre agnā́ námo bṛhát suvṛktím ér ayāmahe | dhiyā́ dhénā avasyávaḥ ||
Translation
To Indra and to Agni we offer the vast reverence; we set in motion a well-wrought utterance. With inspired intelligence, as milk-cows of abundance, we seek your help and fostering.
Padapatha (Word Analysis)
इन्द्रे॑ । अ॒ग्ना । नमः॑ । बृ॒हत् । सु॒ऽवृ॒क्तिम् । आ । ई॒र॒या॒म॒हे॒ । धि॒या । धेनाः॑ । अ॒व॒स्यवः॑ ॥इन्द्रे । अग्ना । नमः । बृहत् । सुवृक्तिम् । आ । ईरयामहे । धिया । धेनाः । अवस्यवः ॥indre | agnā | namaḥ | bṛhat | su-vṛktim | ā | īrayāmahe | dhiyā | dhenāḥ | avasyavaḥ
Word by Word
इन्द्रेin/with Indra
इन्द्रे:
अधिकारण
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
अग्नाin/with Agni
अग्ना:
अधिकारण
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
नमःhomage, reverence
नमः:
कर्म
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
बृहत्great
बृहत्:
कर्म
TypeAdjective
Rootबृहन्त् (प्रातिपदिक)
सुवृक्तिम्well-fashioned hymn/praise
सुवृक्तिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसुवृक्ति (प्रातिपदिक; सु- + वृक्ति < √वृज्/√वृक् ‘to choose/arrange’, स्तुतिरूपेण)
ईरयामहेwe raise/utter/impel
ईरयामहे:
कर्तृ (क्रियापद)
TypeVerb
Root√ईर्/ईरय् (प्रेरणे ‘to set in motion, to raise, to utter’)
धियाwith thought/insight
धिया:
करण
TypeNoun
Rootधी (प्रातिपदिक)
धेनाः(like) milch-cows; nourishing streams (of praise)
धेनाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootधेनु (प्रातिपदिक)
अवस्यवःseeking aid/favor
अवस्यवः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootअवस्यु (प्रातिपदिक; अवस् ‘help/favor’ + -यु ‘desiring’)