Mantra 10
Sukta 7.94
Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Indrāgnī (in Soma context)
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
यत्सोम आ सुते नर इन्द्राग्नी अजोहवुः । सप्तीवन्ता सपर्यवः ॥
Samhita Patha (IAST)
यत्सोम॒ आ सु॒ते नर॑ इन्द्रा॒ग्नी अजो॑हवुः । सप्ती॑वन्ता सप॒र्यव॑: ॥
Transliteration
yát sóma ā suté nárā indrāgnī ájohavuḥ | saptī́vantā saparyávaḥ ||
Translation
When Soma is pressed and poured, the men call Indra and Agni again and again, with the sevenfold energies, in acts of devoted service.
Padapatha (Word Analysis)
यत् । सोमे॑ । आ । सु॒ते । नरः॑ । इ॒न्द्रा॒ग्नी इति॑ । अजो॑हवुः । सप्ति॑ऽवन्ता । स॒प॒र्यवः॑ ॥यत् । सोमे । आ । सुते । नरः । इन्द्राग्नी इति । अजोहवुः । सप्तिवन्ता । सपर्यवः ॥yat | some | ā | sute | naraḥ | indrāgnī iti | ajohavuḥ | sapti-vantā | saparyavaḥ
Word by Word
यत्when / since
यत्:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / यत् (सम्बन्ध-निपात)
सोमःSoma (the pressed sacred drink/deity)
सोमः:
Kartā
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
आtowards, forth
आ:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
सुतेat the pressing (of Soma) / when pressed
सुते:
Adhikaraṇa
TypeNoun (verbal noun/participle used substantively)
Rootसु (धातु) → सुत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
नरःmen, heroes
नरः:
Kartā
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
इन्द्राग्नीO Indra and Agni
इन्द्राग्नी:
Sampradāna
TypeNoun (dual deity name)
Rootइन्द्र + अग्नि (द्वन्द्व-समास)
अजोहवुःthey have called/invoked
अजोहवुः:
Kriyā
TypeVerb
Rootह्वे/हू (धातु ‘आह्वाने’) + उपसर्ग ‘अ’ (अङ्गवृद्धि/वैदिक-प्रयोग); रूपम्: जूहवुः/अजूहवुः
सप्तीवन्ताःhaving seven (steeds/streams), sevenfold-endowed
सप्तीवन्ताः:
Kartā
TypeAdjective
Rootसप्ति + वन्त् (तद्धित/विशेषण-प्रातिपदिक)
सपर्यवःworshippers, attendants (those who serve with reverence)
सपर्यवः:
Kartā
TypeNoun (agent noun)
Rootसपर्य (प्रातिपदिक; √सप्/√सृप्? वैदिक ‘सपर्या’ = सेवा/पूजा) → सपर्युः/सपर्यव् (कर्तरि-नाम)