Mantra 1
Sukta 7.94
Rishi: Vasiṣṭha (Mandala 7 attribution)
Devata: Indrāgnī
Chandas: Gāyatrī (probable: shorter 3-pāda structure typical of gāyatrī in some Indrāgnī hymns)
Samhita Patha (Devanagari)
इयं वामस्य मन्मन इन्द्राग्नी पूर्व्यस्तुतिः । अभ्राद्वृष्टिरिवाजनि ॥
Samhita Patha (IAST)
इ॒यं वा॑म॒स्य मन्म॑न॒ इन्द्रा॑ग्नी पू॒र्व्यस्तु॑तिः । अ॒भ्राद्वृ॒ष्टिरि॑वाजनि ॥
Transliteration
iyáṃ vāmasyá mánmana índrāgnī pū́rvyā stutíḥ | abhrā́d vṛṣṭír ivājani ||
Translation
This praise is born from the mind’s deep intention, O Indra-and-Agni, an ancient kind of hymn; it has arisen like rain from a cloud—an outpouring from the gathered fullness into the seeking field.
Padapatha (Word Analysis)
इ॒यम् । वा॒म॒स्य । मन्म॑नः । इन्द्रा॑ग्नी॒ इति॑ । पू॒र्व्यऽस्तु॑तिः । अ॒भ्रात् । वृ॒ष्टिःऽइ॑व । अ॒ज॒नि॒ ॥इयम् । वामस्य । मन्मनः । इन्द्राग्नी इति । पूर्व्यस्तुतिः । अभ्रात् । वृष्टिःइव । अजनि ॥iyam | vāmasya | manmanaḥ | indrāgnī iti | pūrvya-stutiḥ | abhrāt | vṛṣṭiḥ-iva | ajani
Word by Word
इयम्this (hymn/praise)
इयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वाम्for you two / of you two
वाम्:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्यof this
अस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मन्मनःof the thought / of the hymn-thought
मन्मनः:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootमन्मन् (नपुंसकलिङ्ग प्रातिपदिक; ‘thought, intention, hymn-thought’)
इन्द्राग्नीO Indra and Agni
इन्द्राग्नी:
Sambodhana (address)
TypeNoun (compound)
Rootइन्द्र + अग्नि (समास; द्वन्द्व)
पूर्व्याancient / earlier
पूर्व्या:
Kartā (as qualifier of the subject)
TypeAdjective
Rootपूर्व्य (विशेषण-प्रातिपदिक; ‘ancient, former’)
स्तुतिःpraise, hymn
स्तुतिः:
Kartā
TypeNoun
Rootस्तुति (स्त्रीलिङ्ग प्रातिपदिक; ‘praise, hymn’)
अभ्रात्from the cloud
अभ्रात्:
Apādāna
TypeNoun
Rootअभ्र (नपुंसकलिङ्ग प्रातिपदिक; ‘cloud’)
वृष्टिःrain
वृष्टिः:
Kartā
TypeNoun
Rootवृष्टि (स्त्रीलिङ्ग प्रातिपदिक; ‘rain, shower’)
इवlike, as
इव:
(Upamā marker)
TypeIndeclinable
Rootइव
अजनिwas born / arose
अजनि:
(Predicate of the subject स्तुतिः)
TypeVerb
Root√जन् (जनि) ‘to be born, arise’