HomeRig VedaMandala 7Sukta 87Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 7.87

Rishi: Vasiṣṭha (Vasiṣṭha Maitrāvaruṇi)
Devata: Varuṇa
Chandas: Triṣṭubh

अव सिन्धुं वरुणो द्यौरिव स्थाद्द्रप्सो न श्वेतो मृगस्तुविष्मान् । गम्भीरशंसो रजसो विमानः सुपारक्षत्रः सतो अस्य राजा ॥

अव॒ सिन्धुं॒ वरु॑णो॒ द्यौरि॑व स्थाद्द्र॒प्सो न श्वे॒तो मृ॒गस्तुवि॑ष्मान् । ग॒म्भी॒रशं॑सो॒ रज॑सो वि॒मान॑: सुपा॒रक्ष॑त्रः स॒तो अ॒स्य राजा॑ ॥

áva síndhuṃ váruṇo dyáur iva sthād drápsō na śvétō mṛgás tuvíṣmān | gambhīráśaṃso rájaso vimā́naḥ supā́rakṣatraḥ sató asyá rājā́ ||

Varuṇa stands over the great river like the sky itself—like a white drop of light, a powerful moving gaze. Deep is his utterance; he measures out the mid-worlds. With a sure and far-reaching sovereignty he is king of this existence, guarding the truth of what is.

अव॑ । सिन्धु॑म् । वरु॑णः । द्यौःऽइ॑व । स्था॒त् । द्र॒प्सः । न । श्वे॒तः । मृ॒गः । तुवि॑ष्मान् । ग॒म्भी॒रऽसं॑सः । रज॑सः । वि॒ऽमानः॑ । सु॒पा॒रऽक्ष॑त्रः । स॒तः । अ॒स्य । राजा॑ ॥अव । सिन्धुम् । वरुणः । द्यौःइव । स्थात् । द्रप्सः । न । श्वेतः । मृगः । तुविष्मान् । गम्भीरसंसः । रजसः । विमानः । सुपारक्षत्रः । सतः । अस्य । राजा ॥ava | sindhum | varuṇaḥ | dyauḥ-iva | sthāt | drapsaḥ | na | śvetaḥ | mṛgaḥ | tuviṣmān | gambhīra-saṃsaḥ | rajasaḥ | vi-mānaḥ | supāra-kṣatraḥ | sataḥ | asya | rājā

अवdown; away (preverb)
अव:
TypeIndeclinable
Rootअव (उपसर्ग) / अव्यय
सिन्धुम्the river/stream (Sindhu)
सिन्धुम्:
Karma
TypeNoun
Rootसिन्धु- (प्रातिपदिक)
वरुणःVaruṇa
वरुणः:
Kartā
TypeNoun
Rootवरुण- (प्रातिपदिक)
द्यौःthe sky (Dyauḥ)
द्यौः:
Kartā (उपमान-कर्तृ) / उपमेय-विशेषण
TypeNoun
Rootद्यौ- (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
स्थात्stood; took position
स्थात्:
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
द्रप्सःthe drop; shining drop
द्रप्सः:
Kartā (उपमान-कर्तृ) / उपमेय-विशेषण
TypeNoun
Rootद्रप्स- (प्रातिपदिक)
like, as
:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
श्वेतःwhite, bright
श्वेतः:
Kartā (विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्वेत- (प्रातिपदिक)
मृगःwild animal; deer
मृगः:
Kartā (उपमान)
TypeNoun
Rootमृग- (प्रातिपदिक)
तुविष्मान्mighty; powerful
तुविष्मान्:
Kartā (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतुविष्मन्त्- (प्रातिपदिक)
गम्भीरशंसःof deep/solemn praise (deep-voiced in hymn)
गम्भीरशंसः:
Kartā (विशेषण)
TypeAdjective
Rootगम्भीर-शंस- (बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समास प्रातिपदिक)
रजसःof the space/realm (rajas)
रजसः:
Sambandha (genitive)
TypeNoun
Rootरजस्- (प्रातिपदिक)
विमानःmeasuring out; traversing
विमानः:
Kartā (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि-मान- (कृदन्त-प्रातिपदिक; √मा ‘to measure’ with वि-)
सुपारक्षत्रःhaving good/protecting sovereignty; well-guarding lordship
सुपारक्षत्रः:
Kartā (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु-पार-क्षत्र- (समास प्रातिपदिक)
सतःof the existent/true (one)
सतः:
Sambandha (genitive)
TypeNoun/Adjective
Rootसत्- (कृदन्त; √अस् ‘to be’)
अस्यof this; his
अस्य:
Sambandha (genitive)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
राजाking; ruler
राजा:
Kartā
TypeNoun
Rootराजन्- (प्रातिपदिक)