HomeRig VedaMandala 7Sukta 87Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 7.87

Rishi: Vasiṣṭha (Vasiṣṭha Maitrāvaruṇi)
Devata: Varuṇa (with his spaśaḥ as attendant powers)
Chandas: Triṣṭubh

परि स्पशो वरुणस्य स्मदिष्टा उभे पश्यन्ति रोदसी सुमेके । ऋतावानः कवयो यज्ञधीराः प्रचेतसो य इषयन्त मन्म ॥

परि॒ स्पशो॒ वरु॑णस्य॒ स्मदि॑ष्टा उ॒भे प॑श्यन्ति॒ रोद॑सी सु॒मेके॑ । ऋ॒तावा॑नः क॒वयो॑ य॒ज्ञधी॑रा॒: प्रचे॑तसो॒ य इ॒षय॑न्त॒ मन्म॑ ॥

pári spáśo váruṇasya smádiṣṭā ubhé paśyanti ródasī suméke | ṛtā́vānaḥ kaváyo yajñádhīrāḥ prá-cetaso yá iṣáyanta mánma ||

All around, the watchers of Varuṇa—most mindful—behold the two worlds in their fair ordering. The seers who are filled with ṛta, wise in the sacrifice and luminous in discernment, impel within us the inspired thought toward the Truth.

परि॑ । स्पशः॑ । वरु॑णस्य । स्मत्ऽइ॑ष्टाः । उ॒भे इति॑ । प॒श्य॒न्ति॒ । रोद॑सी॒ इति॑ । सु॒मेके॒ इति॑ सु॒ऽमेके॑ । ऋ॒तऽवा॑नः । क॒वयः॑ । य॒ज्ञऽधी॑राः । प्रऽचे॑तसः । ये । इ॒षय॑न्त । मन्म॑ ॥परि । स्पशः । वरुणस्य । स्मत्इष्टाः । उभे इति । पश्यन्ति । रोदसी इति । सुमेके इति सुमेके । ऋतवानः । कवयः । यज्ञधीराः । प्रचेतसः । ये । इषयन्त । मन्म ॥pari | spaśaḥ | varuṇasya | smat-iṣṭāḥ | ubhe iti | paśyanti | rodasī iti | sumeke itisu-meke | ṛta-vānaḥ | kavayaḥ | yajña-dhīrāḥ | pra-cetasaḥ | ye | iṣayanta | manma

परिaround, all around
परि:
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
स्पशःspies, watchers
स्पशः:
Kartā
TypeNoun
Rootस्पश् (प्रातिपदिक: स्पश-)
वरुणस्यof Varuṇa
वरुणस्य:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
स्मत्of us
स्मत्:
सम्बन्ध (Genitive)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इष्टाःappointed, chosen
इष्टाः:
Kartā (विशेषण)
TypeAdjective
Rootइष् (धातु) → इष्ट (कृदन्त, भूतकृत/कर्मणि-क्त)
उभेboth
उभे:
Karma
TypeAdjective
Rootउभ (सर्वनाम-विशेषण प्रातिपदिक: उभ-)
पश्यन्तिthey see
पश्यन्ति:
TypeVerb
Rootदृश् (पश्य-)
रोदसीthe two worlds (heaven and earth)
रोदसी:
Karma
TypeNoun
Rootरोदसी (द्वन्द्व/द्विवचन-प्रातिपदिक; द्यावापृथिव्यौ)
सु-मेकेwell-set, steadfast
सु-मेके:
Kartā (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग) + मेक (प्रातिपदिक)
ऋतावानःpossessing ṛta (cosmic order), truthful
ऋतावानः:
Kartā (विशेषण)
TypeAdjective
Rootऋत (प्रातिपदिक) + वत् (मतुप्-प्रत्यय) → ऋतावन्
कवयःseers, sages
कवयः:
Kartā
TypeNoun
Rootकवि (प्रातिपदिक)
यज्ञधीराḥritually-wise, having insight in sacrifice
यज्ञधीराḥ:
Kartā (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक) + धीर (प्रातिपदिक) → यज्ञधीर
प्रचेतसःclear-minded, foreknowing
प्रचेतसः:
Kartā (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र-चेतस् (प्रातिपदिक)
येwho
ये:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इषयन्तthey set in motion, impel
इषयन्त:
TypeVerb
Rootइष् (धातु) → इषय (णिच् causative stem)
मनःthought, mind (intent)
मनः:
Karma
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)