HomeRig VedaMandala 7Sukta 87Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 7.87

Rishi: Vasiṣṭha (Vasiṣṭha Maitrāvaruṇi)
Devata: Varuṇa
Chandas: Triṣṭubh

आत्मा ते वातो रज आ नवीनोत्पशुर्न भूर्णिर्यवसे ससवान् । अन्तर्मही बृहती रोदसीमे विश्वा ते धाम वरुण प्रियाणि ॥

आ॒त्मा ते॒ वातो॒ रज॒ आ न॑वीनोत्प॒शुर्न भूर्णि॒र्यव॑से सस॒वान् । अ॒न्तर्म॒ही बृ॑ह॒ती रोद॑सी॒मे विश्वा॑ ते॒ धाम॑ वरुण प्रि॒याणि॑ ॥

ātmā́ te vā́to rája ā́ navīnot paśúr na bhū́rṇir yávase sasavā́n | antár mahī́ bṛhatī́ ródasī ime víśvā te dhā́ma varuṇa priyā́ṇi ||

O Varuṇa, thy very self as the Life-breath renews the mid-worlds; like a swift, roaming power he hastens for the growth of our inner pasture. Within these two vast worlds, Earth and Heaven, are set all thy dear abodes—planes of ordered being where the soul may dwell.

आ॒त्मा । ते॒ । वातः॑ । रजः॑ । आ । न॒वी॒नो॒त् । प॒शुः । न । भूर्णिः॑ । यव॑से । स॒स॒ऽवान् । अ॒न्तः । म॒ही इति॑ । बृ॒ह॒ती इति॑ । रोद॑सी॒ इति॑ । इ॒मे इति॑ । विश्वा॑ । ते॒ । धाम॑ । व॒रु॒ण॒ । प्रि॒याणि॑ ॥आत्मा । ते । वातः । रजः । आ । नवीनोत् । पशुः । न । भूर्णिः । यवसे । ससवान् । अन्तः । मही इति । बृहती इति । रोदसी इति । इमे इति । विश्वा । ते । धाम । वरुण । प्रियाणि ॥ātmā | te | vātaḥ | rajaḥ | ā | navīnot | paśuḥ | na | bhūrṇiḥ | yavase | sasa-vān | antaḥ | mahī iti | bṛhatī iti | rodasī iti | ime iti | viśvā | te | dhāma | varuṇa | priyāṇi

आत्माself; essence
आत्मा:
कर्तृ (वाक्यविषय/सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
तेof you/thy
ते:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वातःwind
वातः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवात (प्रातिपदिक)
रजःspace; mid-air; region
रजः:
कर्म
TypeNoun
Rootरजस् (प्रातिपदिक)
towards; forth
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
नवीनोतिrenews; makes fresh
नवीनोति:
क्रिया
TypeVerb
Root√नू (नवीनयति/नवीनोति) धातु
पशुःbeast; creature
पशुः:
कर्तृ (उपमान/विधेय-भागः)
TypeNoun
Rootपशु (प्रातिपदिक)
like; as
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
भूर्णिःwhirling one; swift mover
भूर्णिः:
कर्तृ (उपमान/विधेय-भागः)
TypeNoun
Rootभूर्णि (प्रातिपदिक)
यवसेfor fodder/grass
यवसे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootयवस् (प्रातिपदिक)
ससवान्having set in motion; having impelled
ससवान्:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeParticiple
Root√सू (सवति/ससौ) धातु; कृत्-प्रातिपदिक ‘ससवान्’
अन्तःwithin
अन्तः:
अधिकरण (स्थान)
TypeIndeclinable
Rootअन्तः (अव्यय/उपपद)
महीgreat
मही:
विशेषणम्
TypeAdjective
Rootमही (प्रातिपदिक)
बृहतीlofty; vast
बृहती:
विशेषणम्
TypeAdjective
Rootबृहती (प्रातिपदिक)
रोदसीthe two worlds (heaven and earth)
रोदसी:
कर्तृ
TypeNoun
Rootरोदसी (द्विवचन-प्रातिपदिक; द्यावापृथिव्यौ)
इमेthese
इमे:
कर्तृ/विषय (सम्बन्धः ‘धाम’ इत्यनेन)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विश्वाall
विश्वा:
विशेषणम्
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
तेthy; of you
ते:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
धामabodes; ordinances; seats
धाम:
कर्तृ/विषय
TypeNoun
Rootधामन् (प्रातिपदिक)
वरुणO Varuṇa
वरुण:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
प्रियाणिdear; beloved
प्रियाणि:
विशेषणम्
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)