HomeRig VedaMandala 7Sukta 82Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 7.82

Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Indra-Varuṇa
Chandas: Triṣṭubh

युवामिद्युत्सु पृतनासु वह्नयो युवां क्षेमस्य प्रसवे मितज्ञवः । ईशाना वस्व उभयस्य कारव इन्द्रावरुणा सुहवा हवामहे ॥

यु॒वामिद्यु॒त्सु पृत॑नासु॒ वह्न॑यो यु॒वां क्षेम॑स्य प्रस॒वे मि॒तज्ञ॑वः । ई॒शा॒ना वस्व॑ उ॒भय॑स्य का॒रव॒ इन्द्रा॑वरुणा सु॒हवा॑ हवामहे ॥

yuvā́m íd yútsu pṛ́tanāsu váhnayo yuvā́ṃ kṣémasya prasavé mitájñavaḥ | īśānā́ vásva ubháyasya kā́rava índrāvaruṇā suhávā havāmahe ||

It is you two whom the carriers of the flame call in battles; it is you whom the measured knowers invoke for the bringing-forth of peace. Masters of both kinds of wealth, the singers call you, O Indra and Varuṇa, easy to invoke.

यु॒वाम् । इत् । यु॒त्ऽसु । पृत॑नासु । वह्न॑यः । यु॒वाम् । क्षेम॑स्य । प्र॒ऽस॒वे । मि॒तऽज्ञ॑वः । ई॒शा॒ना । वस्वः॑ । उ॒भय॑स्य । का॒रवः॑ । इन्द्रा॑वरुणा । सु॒ऽहवा॑ । ह॒वा॒म॒हे॒ ॥युवाम् । इत् । युत्सु । पृतनासु । वह्नयः । युवाम् । क्षेमस्य । प्रसवे । मितज्ञवः । ईशाना । वस्वः । उभयस्य । कारवः । इन्द्रावरुणा । सुहवा । हवामहे ॥yuvām | it | yut-su | pṛtanāsu | vahnayaḥ | yuvām | kṣemasya | pra-save | mita-jñavaḥ | īśānā | vasvaḥ | ubhayasya | kāravaḥ | indrāvaruṇā | su-havā | havāmahe

युवाम्you two
युवाम्:
कर्म (हवामहे—‘we invoke you two’)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इद्indeed, just
इद्:
TypeIndeclinable
Rootइद् (निपात)
युत्सुin battles
युत्सु:
अधिकरण (in battles)
TypeNoun
Rootयुध् → युत् (प्रातिपदिक ‘battle’), loc.pl.
पृतनासुin fights/hostile encounters
पृतनासु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootपृतना (प्रातिपदिक)
वह्नयःbearers, impellers (mighty ones)
वह्नयः:
कर्ता (of implied ‘are/act as’—predicative: ‘(you) are the bearers/impellers’)
TypeNoun
Rootवह्नि (प्रातिपदिक)
युवाम्you two
युवाम्:
कर्म (understood with following clause as object of praise/invocation)
TypePronoun
Rootयुष्मद्
क्षेमस्यof welfare, of safety
क्षेमस्य:
सम्बन्ध (of welfare/safety)
TypeNoun
Rootक्षेम (प्रातिपदिक)
प्रसवेat the setting in, at the impulse/occasion
प्रसवे:
अधिकरण (at the setting-in/impulse/occasion)
TypeNoun
Rootप्रसव (प्रातिपदिक)
मितज्ञवःthe prudent/measure-knowing ones
मितज्ञवः:
कर्ता (of implied ‘are/act’—addressing the gods as ‘the prudent ones’)
TypeAdjective (used substantively)
Rootमितज्ञु (प्रातिपदिक; ‘measure-knowing, prudent’)
ईशानाruling, sovereign
ईशाना:
कर्ता (predicative epithet)
TypeAdjective/Participle-like
Rootईशान (प्रातिपदिक from √ईश् ‘to rule’)
वसोof wealth, of good
वसो:
सम्बन्ध (of wealth/good)
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
उभयस्यof both (kinds)
उभयस्य:
सम्बन्ध (of both kinds—twofold)
TypeAdjective (substantive)
Rootउभय (प्रातिपदिक)
कारवःsingers/poets
कारवः:
कर्ता (of हवामहे)
TypeNoun
Rootकारु (प्रातिपदिक)
इन्द्रावरुणाO Indra and Varuṇa
इन्द्रावरुणा:
सम्प्रदान/कर्म (those invoked)
TypeNoun (dual deity name)
Rootइन्द्र + वरुण (समास; द्वन्द्व)
सुहवाeasy to call upon
सुहवा:
— (epithet in address)
TypeAdjective
Rootसु-हव (प्रातिपदिक; ‘easy to invoke’)
हवामहेwe invoke/call upon
हवामहे:
क्रिया (main verb)
TypeVerb
Root√ह्वे/√हू (हव्) ‘to call, invoke’