HomeRig VedaMandala 7Sukta 78Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 7.78

Rishi: Vasiṣṭha (probable)
Devata: Uṣas (with Agni as co-present power)
Chandas: Triṣṭubh (probable)

प्रति षीमग्निर्जरते समिद्धः प्रति विप्रासो मतिभिर्गृणन्तः । उषा याति ज्योतिषा बाधमाना विश्वा तमांसि दुरिताप देवी ॥

प्रति॑ षीम॒ग्निर्ज॑रते॒ समि॑द्ध॒: प्रति॒ विप्रा॑सो म॒तिभि॑र्गृ॒णन्त॑: । उ॒षा या॑ति॒ ज्योति॑षा॒ बाध॑माना॒ विश्वा॒ तमां॑सि दुरि॒ताप॑ दे॒वी ॥

práti sīm agnír jarate sam-iddháḥ práti viprā́so matíbhir gṛṇántaḥ | uṣā́ yāti jyótiṣā bā́dhamānā víśvā támāṃsi duritā́pa devī ||

In answer the kindled Fire awakens and grows warm; in answer the seers sing with their inspired thoughts. Dawn moves forward with her light, pressing back all darknesses and burning away the crookedness of inner difficulty—she, the Goddess.

प्रति॑ । सी॒म् । अ॒ग्निः । ज॒र॒ते॒ । सम्ऽइ॑द्धः । प्रति॑ । विप्रा॑सः । म॒तिऽभिः॑ । गृ॒णन्तः॑ । उ॒षाः । या॒ति॒ । ज्योति॑षा । बाध॑माना । विश्वा॑ । तमां॑सि । दुः॒ऽइ॒ता । अप॑ । दे॒वी ॥प्रति । सीम् । अग्निः । जरते । सम्इद्धः । प्रति । विप्रासः । मतिभिः । गृणन्तः । उषाः । याति । ज्योतिषा । बाधमाना । विश्वा । तमांसि । दुःइता । अप । देवी ॥prati | sīm | agniḥ | jarate | sam-iddhaḥ | prati | viprāsaḥ | mati-bhiḥ | gṛṇantaḥ | uṣāḥ | yāti | jyotiṣā | bādhamānā | viśvā | tamāṃsi | duḥ-itā | apa | devī

प्रतिtowards, in response to
प्रति:
TypeIndeclinable
Rootप्रति
सीम्indeed, just, straightway
सीम्:
TypeIndeclinable
Rootसीम्
अग्निःAgni (fire)
अग्निः:
Kartā
TypeNoun
Rootअग्नि
जरतेpraises/sings (is praised)
जरते:
TypeVerb
Rootजॄ (जर्) / जॄ-धातु (to sing/praise)
समिद्धःkindled, well-lit
समिद्धः:
Kartā (विशेषण of अग्निः)
TypeAdjective
Rootसम्-इन्ध् (to kindle) → समिद्ध (PPP)
प्रतिtowards, in response to
प्रति:
TypeIndeclinable
Rootप्रति
विप्रासःinspired poets/seers
विप्रासः:
Kartā
TypeNoun
Rootविप्र
मतिभिःwith thoughts/insights (hymns)
मतिभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootमति
गृणन्तःpraising, singing
गृणन्तः:
Kartā (विप्रासः के विशेषणम्)
TypeVerb
Rootगृ (गृण्) (to sing/praise)
उषाःUṣas (Dawn)
उषाः:
Kartā
TypeNoun
Rootउषस्
यातिgoes, comes
याति:
TypeVerb
Rootया (to go)
ज्योतिषाwith light
ज्योतिषा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootज्योतिस्
बाधमानाdriving away, dispelling
बाधमाना:
Kartā (उषाः के विशेषणम्)
TypeVerb
Rootबाध् (to press, drive away, repel) → बाधमान (pres. mid. ptc.)
विश्वाall
विश्वा:
Karma (बाधमाना के)
TypeAdjective
Rootविश्व
तमांसिdarknesses
तमांसि:
Karma
TypeNoun
Rootतमस्
दुरितापfrom distress/evil
दुरिताप:
Apādāna
TypeNoun
Rootदुरिताप् (दुरित + आप्/आप्-प्रत्यय; ‘evil-affliction’)
देवीthe goddess
देवी:
Kartā (उषाः का विशेषण/सम्बोधन-भावः)
TypeNoun
Rootदेवी