HomeRig VedaMandala 7Sukta 76Mantra 7
Previous Mantra

Mantra 7

Sukta 7.76

Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Uṣas (with attendant protective powers implied by yūyam)
Chandas: Triṣṭubh (probable; needs verification)

एषा नेत्री राधसः सूनृतानामुषा उच्छन्ती रिभ्यते वसिष्ठैः । दीर्घश्रुतं रयिमस्मे दधाना यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥

ए॒षा ने॒त्री राध॑सः सू॒नृता॑नामु॒षा उ॒च्छन्ती॑ रिभ्यत॒॒ वसि॑ष्ठैः । दी॒र्घ॒श्रुतं॑ र॒यिम॒स्मे दधा॑ना यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभि॒: सदा॑ नः ॥

eṣā́ netrī́ rā́dhasaḥ sūnṛ́tānām uṣā́ ucchántī ribhyate vásiṣṭhaiḥ | dīrghá-śrútaṃ rayím asmè dádhānā yūyáṃ pāta svastíbhíḥ sádā naḥ ||

This Dawn, the leader of riches and of luminous true utterances, rising, is hymned by the Vasiṣṭhas. Bringing to us a wealth of far-reaching renown—may you protect us always with your harmonies of well-being.

ए॒षा । ने॒त्री । राध॑सः । सू॒नृता॑नाम् । उ॒षाः । उ॒च्छन्ती॑ । रि॒भ्य॒ते॒ । वसि॑ष्ठैः । दी॒र्घ॒ऽश्रुत॑म् । र॒यिम् । अ॒स्मे इति॑ । दधा॑ना । यू॒यम् । पा॒त॒ । स्व॒स्तिऽभिः॑ । सदा॑ । नः॒ ॥एषा । नेत्री । राधसः । सूनृतानाम् । उषाः । उच्छन्ती । रिभ्यते । वसिष्ठैः । दीर्घश्रुतम् । रयिम् । अस्मे इति । दधाना । यूयम् । पात । स्वस्तिभिः । सदा । नः ॥eṣā | netrī | rādhasaḥ | sūnṛtānām | uṣāḥ | ucchantī | ribhyate | vasiṣṭhaiḥ | dīrgha-śrutam | rayim | asme iti | dadhānā | yūyam | pāta | svasti-bhiḥ | sadā | naḥ

एषाthis (she)
एषा:
कर्तृ (वाक्य-विषयः) / विशेष्यः (उषाः)
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → एषा
नेत्रीleader, guide
नेत्री:
कर्तृ (उषसः विशेषणम्—‘leader/guide’)
TypeNoun
Rootनी (धातु) → नेत्री (कृदन्त-प्रातिपदिक, ‘नेतृ’ स्त्री)
राधसःof bounty, of generosity
राधसः:
सम्बन्ध (नेत्री—‘of bounty’)
TypeNoun
Rootराधस् (प्रातिपदिक)
सूनृतानाम्of true/pleasant utterances
सूनृतानाम्:
सम्बन्ध (राधसः—‘of true/pleasant words’)
TypeNoun
Rootसूनृता (प्रातिपदिक)
उषाःDawn (Uṣas)
उषाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
उच्छन्तीrising, shining forth
उच्छन्ती:
कर्तृ-विशेषणम् (उषाः—‘rising/brightening’)
TypeParticiple (Verbal adjective)
Rootवस्/उष्? (वैदिक) + उद्-√छद्/√छि? → उच्छन्ती (वर्तमान-कृदन्त, स्त्री)
रिभ्यतेbestirs herself, is active
रिभ्यते:
क्रिया (उषाः)
TypeVerb
Rootरभ्/रिभ् (वैदिक धातु; ‘to strive/press on, be active’) → रिभ्यते
वसिष्ठैःby/with the Vasiṣṭhas
वसिष्ठैः:
करण (स्तुत्या/सह—‘by/with the Vasiṣṭhas’)
TypeNoun (Proper) / Adjective used as noun
Rootवसिष्ठ (प्रातिपदिक; ऋषिनाम)
दीर्घश्रुतम्far-famed, long-renowned
दीर्घश्रुतम्:
कर्म-विशेषणम्
TypeAdjective (used substantively)
Rootदीर्घ-श्रुत (समास-प्रातिपदिक; दीर्घ + श्रुत < √श्रु)
रयिम्wealth, treasure
रयिम्:
कर्म (दधाना)
TypeNoun
Rootरयि (प्रातिपदिक)
अस्मेto us, for us
अस्मे:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दधानाbestowing, placing
दधाना:
कर्तृ-विशेषणम् (उषाः—‘placing/bestowing’)
TypeParticiple (Verbal adjective)
Root√धा (धातु) → दधाना (वर्तमान-कृदन्त, स्त्री)
यूयम्you (all)
यूयम्:
कर्तृ (आज्ञार्थे)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पातprotect!
पात:
क्रिया
TypeVerb
Root√पा (धातु ‘to protect’) → पात
स्वस्तिभिःwith well-being, with blessings
स्वस्तिभिः:
करण (येन प्रकारेण—‘with blessings/welfare’)
TypeNoun
Rootस्वस्ति (प्रातिपदिक)
सदाalways
सदा:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
नःus
नः:
कर्म (पात)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)