HomeRig VedaMandala 7Sukta 73Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 7.73

Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Aśvinau
Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm)

अहेम यज्ञं पथामुराणा इमां सुवृक्तिं वृषणा जुषेथाम् । श्रुष्टीवेव प्रेषितो वामबोधि प्रति स्तोमैर्जरमाणो वसिष्ठः ॥

अहे॑म य॒ज्ञं प॒थामु॑रा॒णा इ॒मां सु॑वृ॒क्तिं वृ॑षणा जुषेथाम् । श्रु॒ष्टी॒वेव॒ प्रेषि॑तो वामबोधि॒ प्रति॒ स्तोमै॒र्जर॑माणो॒ वसि॑ष्ठः ॥

áhema yajñáṃ pathā́m urāṇā́ imā́ṃ suvṛktíṃ vṛṣaṇā juṣethām | śruṣṭī́veva préṣito vām abodhi práti stómair jarámāṇo vásiṣṭhaḥ ||

We have driven the sacrifice forward on its paths; accept this well-shaped utterance, O mighty ones. Like a charioteer urged on, Vasiṣṭha has awakened to you, answering with hymns as he grows in the ripening of the work.

अहे॑म । य॒ज्ञम् । प॒थाम् । उ॒रा॒णाः । इ॒माम् । सु॒ऽवृ॒क्तिम् । वृ॒ष॒णा॒ । जु॒षे॒था॒म् । श्रु॒ष्टी॒वाऽइ॑व । प्रऽइ॑षितः । वा॒म् । अ॒बो॒धि॒ । प्रति॑ । स्तोमैः॑ । जर॑माणः । वसि॑ष्ठः ॥अहेम । यज्ञम् । पथाम् । उराणाः । इमाम् । सुवृक्तिम् । वृषणा । जुषेथाम् । श्रुष्टीवाइव । प्रइषितः । वाम् । अबोधि । प्रति । स्तोमैः । जरमाणः । वसिष्ठः ॥ahema | yajñam | pathām | urāṇāḥ | imām | su-vṛktim | vṛṣaṇā | juṣethām | śruṣṭīvāiva | pra-iṣitaḥ | vām | abodhi | prati | stomaiḥ | jaramāṇaḥ | vasiṣṭhaḥ

अहेम्I
अहेम्:
कर्तृ (वक्ता/ऋषि)
TypePronoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यज्ञम्sacrifice, rite
यज्ञम्:
कर्म
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
पथाby the path, along the way
पथा:
करण (मार्ग-रूपेण)
TypeNoun
Rootपथ (प्रातिपदिक)
अमुराणाःmighty/impetuous (ones)
अमुराणाः:
कर्तृ (देवयोः विशेषण)
TypeAdjective
Rootअमुर (प्रातिपदिक; वैदिक विशेषण)
इमाम्this
इमाम्:
कर्म (विशेष्य-निर्देशः)
TypePronoun (demonstrative)
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सुवृक्तिम्well-turned hymn, good praise
सुवृक्तिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसु-वृक्ति (प्रातिपदिक; ‘सु’ उपसर्ग + वृक्ति)
वृषणाO two bulls (vigorous ones)
वृषणा:
सम्बोधन (देवयोः)
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootवृषन् (प्रातिपदिक)
जुषेथाम्may you two enjoy/accept
जुषेथाम्:
क्रिया (आह्वान/आज्ञा)
TypeVerb
Rootजुष् (धातु)
श्रुष्टीa listening/obedient (one); attentive response
श्रुष्टी:
कर्तृ (उपमा-आधारः)
TypeNoun
Rootश्रुष्टि (प्रातिपदिक; वैदिक)
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
प्रेषितःsent forth, impelled
प्रेषितः:
कर्तृ/विशेषण (बोधि-सम्बद्धः)
TypeParticiple
Rootप्र-इष् (धातु) → प्रेषित (कृदन्त)
वाम्to/for you two; of you two
वाम्:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (युवयोः)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
अबोधिhas awakened/has become aware
अबोधि:
क्रिया
TypeVerb
Rootबुध् (धातु)
प्रतिtowards, in response to
प्रति:
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय/उपसर्ग)
स्तोमैःwith praises, with hymns
स्तोमैः:
करण
TypeNoun
Rootस्तोम (प्रातिपदिक)
जरमाणःaging; growing old
जरमाणः:
कर्तृ (वसिष्ठस्य)
TypeParticiple
Rootजॄ/जर् (धातु) → जरमाण (कृदन्त)
वसिष्ठःVasiṣṭha
वसिष्ठः:
कर्तृ
TypeProper Noun
Rootवसिष्ठ (प्रातिपदिक; ऋषिनाम)