Mantra 5
Sukta 7.66
Rishi: Vasiṣṭha (Vasiṣṭha-gotra tradition for Maṇḍala 7; hymn attributed to Vasiṣṭhas)
Devata: Mitra–Varuṇa (Ādityas; protective and ordering powers)
Chandas: Triṣṭubh (dominant meter in RV 7; verse-length and cadence consistent)
Samhita Patha (Devanagari)
सुप्रावीरस्तु स क्षयः प्र नु यामन्त्सुदानवः । ये नो अंहोऽतिपिप्रति ॥
Samhita Patha (IAST)
सु॒प्रा॒वीर॑स्तु॒ स क्षय॒: प्र नु याम॑न्त्सुदानवः । ये नो॒ अंहो॑ऽति॒पिप्र॑ति ॥
Transliteration
suprāvī́ras tu sá kṣayáḥ prá nú yā́mant sudā́navaḥ | yé no áṃho ’ti-píprati ||
Translation
May that dwelling-state of ours be rich in heroic energies; forward, indeed, may the good givers lead us on—those who carry us beyond the constriction and wrong that presses upon us.
Padapatha (Word Analysis)
सु॒प्र॒ऽअ॒वीः । अ॒स्तु॒ । सः । क्षयः॑ । प्र । नु । याम॑न् । सु॒ऽदा॒न॒वः॒ । ये । नः॒ । अंहः॑ । अ॒ति॒ऽपिप्र॑ति ॥सुप्रअवीः । अस्तु । सः । क्षयः । प्र । नु । यामन् । सुदानवः । ये । नः । अंहः । अतिपिप्रति ॥supra-avīḥ | astu | saḥ | kṣayaḥ | pra | nu | yāman | su-dānavaḥ | ye | naḥ | aṃhaḥ | ati-piprati
Word by Word
सु-प्रा-वीरःhaving very/abundantly heroic men; well-manned
सु-प्रा-वीरः:
विशेषण (कर्तृपदस्य)
TypeAdjective
Rootवीर (प्रातिपदिक) + उपसर्ग/पूर्वपद सु-, प्रा-
तुindeed; but
तु:
सम्बन्ध/वाक्य-समुच्चय (emphatic/contrastive particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (निपात)
सःhe; that (one)
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
क्षयःdwelling; abode; settlement
क्षयः:
कर्तृ (सः = क्षयः; apposition)
TypeNoun
Rootक्षय (प्रातिपदिक; from √क्षि/क्षय ‘to dwell, abide; settlement’)
प्रforth; forward
प्र:
क्रियाविशेषण (direction/intensity)
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
नुnow; indeed
नु:
वाक्य-निपात (now/indeed)
TypeIndeclinable
Rootनु (निपात)
यामन्course; path; journey
यामन्:
कर्म/अधिकारण (goal/extent: ‘on the course/way’)
TypeNoun
Rootयामन् (प्रातिपदिक; ‘course/going, path’; RV also ‘march, journey’)
सुदानवःthe bountiful ones; generous givers
सुदानवः:
कर्तृ
TypeNoun (epithet)
Rootसु-दानु (प्रातिपदिक; ‘good-giving, bountiful’)
येwho
ये:
कर्तृ (relative clause; refers to सुदानवः)
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःto us; our
नः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (to us / of us)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अंहःdistress; sin; trouble
अंहः:
कर्म
TypeNoun
Rootअंहस् (प्रातिपदिक)
अतिover; beyond; across
अति:
क्रियाविशेषण (over/away)
TypeIndeclinable
Rootअति (उपसर्ग/अव्यय)
पिप्रतिthey carry across; they save; they bring over
पिप्रति:
क्रिया (मुख्य); कर्तृ = ये (सुदानवः)
TypeVerb
Root√पॄ (पिपर्ति/पिप्रति; ‘to bring across, save, protect’; Vedic present)