Rig Veda 7.63.4 — Mandala 7, Sukta 63, Mantra 4
Sukta 7.63
Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Sūrya
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
दिवो रुक्म उरुचक्षा उदेति दूरेअर्थस्तरणिर्भ्राजमानः । नूनं जनाः सूर्येण प्रसूता अयन्नर्थानि कृणवन्नपांसि ॥
Transliteration
divó rukmá urucákṣā úd eti dūréarthas taraṇír bhrā́jamānaḥ | nūnáṃ jánāḥ sū́ryeṇa prasū́tā áyann árthāni kṛṇávann apā́ṃsi ||
Translation
The golden splendour of heaven, wide in vision, rises—far-reaching in purpose, a radiant overcomer. Now indeed men, impelled by the Sun, go forth to their aims and accomplish their works: the light releases effective action.
Word by Word
दिवःof heaven / of the sky
दिवः:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक: दिव्/द्यौ-)
रुक्मःthe golden one (Sun) / the bright ornament
रुक्मः:
कर्तृ (उदेति इत्यस्य)
TypeNoun
Rootरुक्म (प्रातिपदिक)
उरुचक्षाःwide-seeing, far-seeing
उरुचक्षाः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootउरु- + चक्षस् (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि)
उद्up, forth
उद्:
क्रियाविशेषण (दिशा/उत्थान)
TypeIndeclinable
Rootउद् (उपसर्ग)
एतिgoes, rises
एति:
क्रिया
TypeVerb
Rootइ (धातु)
दूरेfar away
दूरे:
अधिकरण (स्थान/परिसर)
TypeAdjective (used adverbially)
Rootदूर (प्रातिपदिक)
अर्थःgoal, purpose, aim
अर्थः:
कर्तृ/विशेष्य (तरणिः इत्यस्य सह-अभिधानम्)
TypeNoun
Rootअर्थ (प्रातिपदिक)
तरणिःthe crosser, overcomer (Sun)
तरणिः:
कर्तृ (उदेति इत्यस्य; रुक्मः इत्यस्य सह)
TypeNoun
Rootतॄ (धातु) → तरणि (कृदन्त-प्रातिपदिक; agent noun)
भ्राजमानःshining, blazing
भ्राजमानः:
कर्तृ-विशेषण
TypeParticiple (Adjective)
Rootभ्राज् (धातु) → भ्राजमान (शानच्/आन-प्रत्यय; वर्तमान कृदन्त)
नूनम्now, indeed
नूनम्:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootनूनम् (निपात)
जनाःpeople
जनाः:
कर्तृ (अयन्/कृण्वन् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
सूर्येणby/through the Sun
सूर्येण:
करण
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
प्रसूताःimpelled, set in motion
प्रसूताः:
कर्तृ-विशेषण
TypeParticiple (Adjective)
Rootसू (धातु) + प्र (उपसर्ग) → प्रसूत (भूतकृदन्त)
अयन्they went, they proceeded
अयन्:
क्रिया
TypeVerb
Rootइ (धातु)
अर्थानिaims, purposes, tasks
अर्थानि:
कर्म
TypeNoun
Rootअर्थ (प्रातिपदिक)
कृण्वन्doing, making
कृण्वन्:
कर्तृ-विशेषण (क्रियासह)
TypeParticiple
Rootकृ (धातु) → कृण्वत् (वर्तमान कृदन्त; शतृ)
अपांसिworks, deeds
अपांसि:
कर्म
TypeNoun
Rootअपस् (प्रातिपदिक; वैदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.