HomeRig VedaMandala 7Sukta 62Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 7.62

Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Sūrya (with implicit relation to Ādityas’ order)
Chandas: Triṣṭubh (probable)

उत्सूर्यो बृहदर्चींष्यश्रेत्पुरु विश्वा जनिम मानुषाणाम् । समो दिवा ददृशे रोचमानः क्रत्वा कृतः सुकृतः कर्तृभिर्भूत् ॥

उत्सूर्यो॑ बृ॒हद॒र्चींष्य॑श्रेत्पु॒रु विश्वा॒ जनि॑म॒ मानु॑षाणाम् । स॒मो दि॒वा द॑दृशे॒ रोच॑मान॒: क्रत्वा॑ कृ॒तः सुकृ॑तः क॒र्तृभि॑र्भूत् ॥

út sū́ryo bṛhád arcī́ṃṣy aśret purú víśvā jánima mā́nuṣāṇām | samó divā́ dadṛśe rócamānaḥ kratvā́ kṛtáḥ sukṛ́taḥ kartṛ́-bhir bhūt ||

Up rises the Sun, spreading his vast rays; he looks upon the many births and all the becoming of men. Equal in the day, he is seen shining; formed by the working will, he becomes a perfect making through the doers.

उत् । सू॒र्यः॑ । बृ॒हत् । अ॒र्चींषि॑ । अ॒श्रे॒त् । पु॒रु । विश्वा॑ । जनि॑म । मानु॑षाणाम् । स॒मः । दि॒वा । द॒दृ॒शे॒ । रोच॑मानः । क्रत्वा॑ । कृ॒तः । सुऽकृ॑तः । क॒र्तृऽभिः॑ । भू॒त् ॥उत् । सूर्यः । बृहत् । अर्चींषि । अश्रेत् । पुरु । विश्वा । जनिम । मानुषाणाम् । समः । दिवा । ददृशे । रोचमानः । क्रत्वा । कृतः । सुकृतः । कर्तृभिः । भूत् ॥ut | sūryaḥ | bṛhat | arcīṃṣi | aśret | puru | viśvā | janima | mānuṣāṇām | samaḥ | divā | dadṛśe | rocamānaḥ | kratvā | kṛtaḥ | su-kṛtaḥ | kartṛ-bhiḥ | bhūt

उत्up; forth
उत्:
TypeIndeclinable
Rootउत् (उपसर्ग) / ud (उद्- ‘ऊर्ध्वं गमन’)
सूर्यःthe Sun
सूर्यः:
Kartā
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
बृहत्great
बृहत्:
Karma
TypeAdjective
Rootबृहन्त् (प्रातिपदिक)
अर्चींषिrays; flames
अर्चींषि:
Karma
TypeNoun
Rootअर्चिस् (प्रातिपदिक)
अश्रेत्he has set in motion / he has stretched forth
अश्रेत्:
TypeVerb
Rootश्रि (धातु) ‘आश्रयणे/गत्यर्थे’
पुरुmuch; many
पुरु:
TypeAdjective
Rootपुरु (अव्यय/विशेषण-प्रातिपदिक)
विश्वाall
विश्वा:
Karma
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
जनिमbirth; generation; origin
जनिम:
Karma
TypeNoun
Rootजनि (प्रातिपदिक; ‘जन्म/उत्पत्ति’)
मानुषाणाम्of men; of humans
मानुषाणाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootमानुष (प्रातिपदिक)
समःequal; uniform
समः:
Kartā (सूर्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसम (प्रातिपदिक)
दिवाby day; in daytime
दिवा:
Adhikaraṇa (काल)
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक) ‘द्यौ/दिन’
ददृशेhas appeared; has been seen
ददृशे:
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) ‘दर्शने’
रोचमानःshining; radiant
रोचमानः:
Kartā (सूर्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective/Participle
Rootरुच् (धातु) ‘दीप्तौ’ → रोचमान (शतृ/शानच्)
क्रत्वाby power of will; by resolve
क्रत्वा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootक्रतु (प्रातिपदिक)
कृतःmade; fashioned
कृतः:
Kartā (सूर्यस्य विशेषणम्)
TypeParticiple
Rootकृ (धातु) ‘करणे’ → कृत (कृदन्त)
सुकृतःwell-made; well-wrought
सुकृतः:
Kartā (सूर्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसु-कृत (प्रातिपदिक/कृदन्तसमास)
कर्तृभिःby the makers; by the doers
कर्तृभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootकर्तृ (प्रातिपदिक)
भूत्became; came to be
भूत्:
TypeVerb
Rootभू (धातु) ‘सत्तायाम्’