HomeRig VedaMandala 7Sukta 56Mantra 21
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 21

Sukta 7.56

Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Maruts/Vasus
Chandas: Triṣṭubh

मा वो दात्रान्मरुतो निरराम मा पश्चाद्दघ्म रथ्यो विभागे । आ नः स्पार्हे भजतना वसव्ये यदीं सुजातं वृषणो वो अस्ति ॥

मा वो॑ दा॒त्रान्म॑रुतो॒ निर॑राम॒ मा प॒श्चाद्द॑घ्म रथ्यो विभा॒गे । आ न॑: स्पा॒र्हे भ॑जतना वस॒व्ये॒३॒॑ यदीं॑ सुजा॒तं वृ॑षणो वो॒ अस्ति॑ ॥

mā́ vo dātrā́n maruto nír arāma mā́ paścā́d daghma rathyó vibhāgé | ā́ naḥ spārhé bhajatana vasavyè yád īṃ sujātáṃ vṛṣaṇo vo ásti ||

Do not cut us off, O Maruts, from your gifts; do not place us behind in the division on the chariot-road. Share with us the desirable wealth of the Vasus, since in you, O strong ones, there is the well-born power to give.

मा । वः॒ । दा॒त्रात् । म॒रु॒तः॒ । निः । अ॒रा॒म॒ । मा । प॒श्चात् । द॒ध्म॒ । र॒थ्यः॒ । वि॒ऽभा॒गे । आ । नः॒ । स्पा॒र्हे । भ॒ज॒त॒न॒ । व॒स॒व्ये॑ । यत् । ई॒म् । सु॒ऽजा॒तम् । वृ॒ष॒णः॒ । वः॒ । अस्ति॑ ॥मा । वः । दात्रात् । मरुतः । निः । अराम । मा । पश्चात् । दध्म । रथ्यः । विभागे । आ । नः । स्पार्हे । भजतन । वसव्ये । यत् । ईम् । सुजातम् । वृषणः । वः । अस्ति ॥mā | vaḥ | dātrāt | marutaḥ | niḥ | arāma | mā | paścāt | dadhma | rathyaḥ | vi-bhāge | ā | naḥ | spārhe | bhajatana | vasavye | yat | īm | su-jātam | vṛṣaṇaḥ | vaḥ | asti

माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध) अव्यय
वःof you / to you
वः:
सम्बन्ध/सम्प्रदान (contextual)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दात्रात्from the gift / from the giving
दात्रात्:
अपादान
TypeNoun
Rootदात्र (प्रातिपदिक; दा-धातु से ‘दाता/दान-उपकरण/दान’)
मरुतःO Maruts
मरुतः:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
निःout, away
निः:
TypeIndeclinable
Rootनिः (उपसर्ग/अव्यय)
अरामmay you not cease/relax; do not desist
अराम:
क्रिया
TypeVerb
Rootरम् (धातु) + आ (उपसर्ग) → आराम् (वेदिक injunctive/आज्ञार्थ-निषेध में)
माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध) अव्यय
पश्चात्afterwards, later
पश्चात्:
अधिकरण (काल/क्रम)
TypeIndeclinable
Rootपश्चात् (अव्यय)
दघ्मfar behind / in the rear
दघ्म:
अधिकरण (स्थान/क्रम)
TypeIndeclinable
Rootदघ्म (वेदिक अव्यय/विशेषण; ‘दघ्म’ = ‘अधः/नीचैः/पश्चात्’ प्रकार का)
रथ्यःchariot-borne / belonging to chariots
रथ्यः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootरथ्य (प्रातिपदिक; रथ-सम्बद्ध)
विभागेin the distribution / in the dividing (of shares)
विभागे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootविभाग (प्रातिपदिक; वि-√भज्)
towards, hither
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
नःto us / our
नः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्पार्हेin the desirable (state/thing)
स्पार्हे:
अधिकरण (गुण/अवस्था)
TypeAdjective
Rootस्पार्ह (प्रातिपदिक; ‘इच्छनीय/काम्य’)
भजतनाshare out / bestow
भजतना:
क्रिया
TypeVerb
Rootभज् (धातु)
वसव्येin wealth / in the realm of riches
वसव्ये:
अधिकरण
TypeNoun/Adjective
Rootवसव्य (प्रातिपदिक; वसु-सम्बद्ध ‘समृद्धि/वसु’)
यत्when / since / that which
यत्:
TypePronoun/Conjunction
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ईम्indeed, just
ईम्:
TypeIndeclinable
Rootईम् (वेदिक अव्यय/एन्क्लिटिक)
सुजातम्well-born, of good birth
सुजातम्:
कर्तृ/कर्म (सन्दर्भानुसार)
TypeAdjective
Rootसुजात (प्रातिपदिक; सु- + जात)
वृषणःO vigorous ones / O bulls (mighty Maruts)
वृषणः:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootवृषण (प्रातिपदिक)
वःof you / to you
वः:
सम्बन्ध/सम्प्रदान (contextual)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्तिis / exists
अस्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (धातु)