HomeRig VedaMandala 7Sukta 54Mantra 3
Previous Mantra

Mantra 3

Sukta 7.54

Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Vāstoṣpati
Chandas: Triṣṭubh (probable)

वास्तोष्पते शग्मया संसदा ते सक्षीमहि रण्वया गातुमत्या । पाहि क्षेम उत योगे वरं नो यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥

वास्तो॑ष्पते श॒ग्मया॑ सं॒सदा॑ ते सक्षी॒महि॑ र॒ण्वया॑ गातु॒मत्या॑ । पा॒हि क्षेम॑ उ॒त योगे॒ वरं॑ नो यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभि॒: सदा॑ नः ॥

vā́stoḥ pate śagmáyā saṃsádā te sakṣī́mahi raṇváyā gātu-mátyā | pā́hi kṣémam utá yóge váraṃ no yūyáṃ pāta svastíbhíḥ sádā naḥ ||

O Lord of the dwelling, with your powerful seat and your joyful, path-making guidance may we be able to abide with you. Protect our peace and also our right yoking; guard us always with the forces of well-being.

वास्तोः॑ । प॒ते॒ । श॒ग्मया॑ । स॒म्ऽसदा॑ । ते॒ । स॒क्षी॒महि॑ । र॒ण्वया॑ । गा॒तु॒ऽमत्या॑ । पा॒हि । क्षेमे॑ । उ॒त । योगे॑ । वर॑म् । नः॒ । यू॒यम् । पा॒त॒ । स्व॒स्तिऽभिः॑ । सदा॑ । नः॒ ॥वास्तोः । पते । शग्मया । सम्सदा । ते । सक्षीमहि । रण्वया । गातुमत्या । पाहि । क्षेमे । उत । योगे । वरम् । नः । यूयम् । पात । स्वस्तिभिः । सदा । नः ॥vāstoḥ | pate | śagmayā | sam-sadā | te | sakṣīmahi | raṇvayā | gātu-matyā | pāhi | kṣeme | uta | yoge | varam | naḥ | yūyam | pāta | svasti-bhiḥ | sadā | naḥ

वास्तोष्पतेO Lord of the dwelling (Vāstoṣpati)
वास्तोष्पते:
सम्बोधन (आह्वान) / कर्तृ-सम्बन्धी
TypeNoun
Rootवास्तोष्पति (प्रातिपदिक; वास्तु + पति)
शग्मयाwith/through auspicious (help)
शग्मया:
करण (सह/उपाय-भाव; ‘by/with’)
TypeAdjective
Rootशग्म (प्रातिपदिक)
संसदाwith (your) seat/assembly
संसदा:
करण (सहभाव; ‘with the assembly/seat’)
TypeNoun
Rootसंसद् (प्रातिपदिक; सम् + सद्)
तेof you/your
ते:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम)
सक्षीमहिmay we accompany/attend
सक्षीमहि:
कर्तृ (वयं) + क्रिया
TypeVerb
Rootसच् (धातु; ‘to accompany, be with’)
रण्वयाwith pleasing/delightful (aid)
रण्वया:
करण (सह/उपाय-भाव)
TypeAdjective
Rootरण्व (प्रातिपदिक)
गातुमत्याwith path-giving (guidance)
गातुमत्या:
करण (सह/उपाय-भाव)
TypeAdjective
Rootगातुमत् (प्रातिपदिक; गातु + मत्)
पाहिprotect
पाहि:
क्रिया; कर्ता (त्वम्) अप्रकट
TypeVerb
Rootपा (धातु; ‘to protect’)
क्षेमम्security, welfare
क्षेमम्:
कर्म
TypeNoun
Rootक्षेम (प्रातिपदिक)
उतand also
उत:
समुच्चय/अन्वय
TypeIndeclinable
Rootउत
योगेin (time of) yoking/endeavour
योगे:
अधिकरण (in/at)
TypeNoun
Rootयोग (प्रातिपदिक)
वरम्the best boon/excellence
वरम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
नःour / for us
नः:
सम्बन्ध (षष्ठी) / सम्प्रदान (यदि ‘for us’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
यूयम्you (all)
यूयम्:
कर्ता
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
पातprotect (you all protect)
पात:
क्रिया; कर्ता (यूयम्)
TypeVerb
Rootपा (धातु; ‘to protect’)
स्वस्तिभिःwith well-being, with blessings
स्वस्तिभिः:
करण (by/with blessings)
TypeNoun
Rootस्वस्ति (प्रातिपदिक)
सदाalways
सदा:
काल-अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootसदा
नःus
नः:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)