HomeRig VedaMandala 7Sukta 5Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 7.5

Rishi: Vasiṣṭha (Vāsiṣṭha tradition for Maṇḍala 7; specific attribution within 7.5 not provided in input)
Devata: Agni Vaiśvānara
Chandas: Triṣṭubh (probable; not explicitly provided in input)

तव त्रिधातु पृथिवी उत द्यौर्वैश्वानर व्रतमग्ने सचन्त । त्वं भासा रोदसी आ ततन्थाजस्रेण शोचिषा शोशुचानः ॥

तव॑ त्रि॒धातु॑ पृथि॒वी उ॒त द्यौर्वैश्वा॑नर व्र॒तम॑ग्ने सचन्त । त्वं भा॒सा रोद॑सी॒ आ त॑त॒न्थाज॑स्रेण शो॒चिषा॒ शोशु॑चानः ॥

táva tri-dhā́tu pṛthivī́ utá dyáur vaiśvānara vratám agne sacanta | tváṃ bhāsā́ rodasī́ ā́ tatanthā́jasreṇa śóciṣā́ śóśucānaḥ ||

Thy threefold-ordered law, O Vaiśvānara, is followed by Earth and Heaven. With thy light thou hast stretched out the two worlds, blazing with unceasing flame—establishing the wide frame for the soul’s true order.

तव॑ । त्रि॒ऽधातु॑ । पृ॒थि॒वी । उ॒त । द्यौः । वैश्वा॑नर । व्र॒तम् । अ॒ग्ने॒ । स॒च॒न्त॒ । त्वम् । भा॒सा । रोद॑सी॒ इति॑ । आ । त॒त॒न्थ । अज॑स्रेण । शो॒चिषा॑ । शोशु॑चानः ॥तव । त्रिधातु । पृथिवी । उत । द्यौः । वैश्वानर । व्रतम् । अग्ने । सचन्त । त्वम् । भासा । रोदसी इति । आ । ततन्थ । अजस्रेण । शोचिषा । शोशुचानः ॥tava | tri-dhātu | pṛthivī | uta | dyauḥ | vaiśvānara | vratam | agne | sacanta | tvam | bhāsā | rodasī iti | ā | tatantha | ajasreṇa | śociṣā | śośucānaḥ

तवof you / your
तव:
सम्बन्ध (genitival relation)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्रिधातुthreefold-ordered / having three layers
त्रिधातु:
विशेषण (to the subject)
TypeAdjective (compound)
Rootत्रि-धातु (प्रातिपदिक; धातु < √धा)
पृथिवीthe Earth
पृथिवी:
कर्तृ (with द्यौः as co-subject)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
उतand / also
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
द्यौःHeaven / the Sky
द्यौः:
कर्तृ (with पृथिवी as co-subject)
TypeNoun
Rootद्यौ (प्रातिपदिक)
वैश्वानरO Vaiśvānara (Agni as ‘belonging to all men’)
वैश्वानर:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootवैश्वानर (प्रातिपदिक; विश्-वानर-सम्बद्ध)
व्रतम्the ordinance / fixed law
व्रतम्:
कर्म
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
सचन्तेthey accompany / follow
सचन्ते:
क्रिया (of पृथिवी+द्यौः)
TypeVerb
Root√सच् (सचँ समवाये/अनुगमे)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
भासाwith (your) radiance
भासा:
करण
TypeNoun
Rootभासा (प्रातिपदिक; भास् ‘light’)
रोदसीthe two worlds (Heaven and Earth)
रोदसी:
कर्म
TypeNoun (dual)
Rootरोदसी (द्विवचन-प्रातिपदिक; ‘heaven-and-earth’)
forth / all around
:
TypeIndeclinable (preverb)
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
ततन्थyou have stretched / spread
ततन्थ:
क्रिया (कर्तृ=त्वम्)
TypeVerb
Root√तन् (तनुँ विस्तारे)
अजस्रेणwith unceasing (continuous)
अजस्रेण:
करण
TypeAdjective
Rootअजस्र (प्रातिपदिक)
शोचिषाwith flame / with blazing light
शोचिषा:
करण
TypeNoun
Rootशोचिस् (प्रातिपदिक)
शोशुचानःblazing intensely / ever-shining
शोशुचानः:
कर्तृ-विशेषण (to त्वम्)
TypeParticiple (intensive/reduplicated) adjective
Root√शुच् (शुचँ दीप्तौ) → शोशुचान (वर्तमान-परिप्रसारित/तीव्र-दीप्ति; कृदन्त)