HomeRig VedaMandala 7Sukta 5Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 7.5

Rishi: Vasiṣṭha (traditional; opening of RV 7.5)
Devata: Agni (Vaiśvānara)
Chandas: Triṣṭubh (probable; verify)

प्राग्नये तवसे भरध्वं गिरं दिवो अरतये पृथिव्याः । यो विश्वेषाममृतानामुपस्थे वैश्वानरो वावृधे जागृवद्भिः ॥

प्राग्नये॑ त॒वसे॑ भरध्वं॒ गिरं॑ दि॒वो अ॑र॒तये॑ पृथि॒व्याः । यो विश्वे॑षाम॒मृता॑नामु॒पस्थे॑ वैश्वान॒रो वा॑वृ॒धे जा॑गृ॒वद्भि॑: ॥

prā́gnáye taváse bharadhvaṃ gíraṃ divó aratáye pṛthivyā́ḥ | yó víśveṣām amṛ́tānām upásthe vaiśvānaráḥ vāvṛdhé jāgṛvád-bhiḥ ||

Bring forward the word to Agni the strong, the mover of heaven and earth; he who in the lap of all the immortals, as Vaiśvānara, grows by the wakeful ones—by those who keep the inner fire vigilant.

प्र । अ॒ग्नये॑ । त॒वसे॑ । भ॒र॒ध्व॒म् । गिर॑म् । दि॒वः । अ॒र॒तये॑ । पृ॒थि॒व्याः । यः । विश्वे॑षाम् । अ॒मृता॑नाम् । उ॒पऽस्थे॑ । वै॒श्वा॒न॒रः । व॒वृ॒धे । जा॒गृ॒वत्ऽभिः॑ ॥प्र । अग्नये । तवसे । भरध्वम् । गिरम् । दिवः । अरतये । पृथिव्याः । यः । विश्वेषाम् । अमृतानाम् । उपस्थे । वैश्वानरः । ववृधे । जागृवत्भिः ॥pra | agnaye | tavase | bharadhvam | giram | divaḥ | arataye | pṛthivyāḥ | yaḥ | v iśveṣām | amṛtānām | upa-sthe | vaiśvānaraḥ | vavṛdhe | jāgṛvat-bhiḥ

प्रforth, forward (prefix)
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग) / प्र (अव्यय)
अग्नयेto Agni
अग्नये:
Sampradāna
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
तवसेto/for (his) might, strength
तवसे:
Sampradāna
TypeNoun
Rootतवस् (प्रातिपदिक)
भरध्वम्bear/bring (you all)!
भरध्वम्:
TypeVerb
Root√भृ (भरणे)
गिरम्song, hymn
गिरम्:
Karma
TypeNoun
Rootगिर् (प्रातिपदिक)
दिवःof heaven
दिवः:
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौः (प्रातिपदिक)
अर॒तयेto the one who moves/turns (the charioteer/driver); to the active one
अर॒तये:
Sampradāna
TypeNoun
Rootअरति (प्रातिपदिक)
पृथिव्याःof the earth
पृथिव्याः:
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विश्वेषाम्of all
विश्वेषाम्:
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
अमृतानाम्of the immortals
अमृतानाम्:
TypeNoun/Adjective
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
उपस्थेin the lap/seat, in the presence
उपस्थे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootउपस्थ (प्रातिपदिक)
वैश्वानरःVaiśvānara (Agni as ‘belonging to all men’)
वैश्वानरः:
Kartā
TypeNoun
Rootवैश्वानर (प्रातिपदिक)
वावृधेhas grown, has increased
वावृधे:
TypeVerb
Root√वृध् (वर्धने)
जागृवद्भिःby the wakeful/alert (ones)
जागृवद्भिः:
Karaṇa
TypeAdjective (participle)
Rootजागृवत् (√जागृ ‘to be awake’ इत्यस्य वर्तमान-कृदन्त)