HomeRig VedaMandala 7Sukta 47Mantra 4
Previous Mantra

Mantra 4

Sukta 7.47

Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Sindhavaḥ / Āpaḥ (Rivers/Waters), with Sūrya and Indra as co-actors
Chandas: Triṣṭubh

याः सूर्यो रश्मिभिराततान याभ्य इन्द्रो अरदद्गातुमूर्मिम् । ते सिन्धवो वरिवो धातना नो यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥

याः सूर्यो॑ र॒श्मिभि॑रात॒तान॒ याभ्य॒ इन्द्रो॒ अर॑दद्गा॒तुमू॒र्मिम् । ते सि॑न्धवो॒ वरि॑वो धातना नो यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभि॒: सदा॑ नः ॥

yā́ḥ sū́ryo raśmíbhir ātatā́na yā́bhya índro áradad gātúm ū́rmim | té síndhavo várīvo dhātana no yūyám pāta svastíbhiḥ sadā́ naḥ ||

You waters whom Sūrya has stretched out with his rays, and by whom Indra has carved a passage and a wave—O rivers, establish for us a wide free space. Guard us always with your well-being.

याः । सूर्यः॑ । र॒श्मिऽभिः॑ । आ॒ऽत॒तान॑ । याभ्यः॑ । इन्द्रः॑ । अर॑दत् । गा॒तुम् । ऊ॒र्मिम् । ते । सि॒न्ध॒वः॒ । वरि॑वः । धा॒त॒न॒ । नः॒ । यू॒यम् । पा॒त॒ । स्व॒स्तिऽभिः॑ । सदा॑ । नः॒ ॥याः । सूर्यः । रश्मिभिः । आततान । याभ्यः । इन्द्रः । अरदत् । गातुम् । ऊर्मिम् । ते । सिन्धवः । वरिवः । धातन । नः । यूयम् । पात । स्वस्तिभिः । सदा । नः ॥yāḥ | sūryaḥ | raśmi-bhiḥ | ātatāna | yābhyaḥ | indraḥ | aradat | gātum | ūrmim | te | sindhavaḥ | varivaḥ | dhātana | naḥ | yūyam | pāta | svasti-bhiḥ | sadā | naḥ

याःwhich (fem. pl.)
याः:
Kartā (सम्बन्धवाचक—याः … ते) / विशेषण-सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सूर्यःthe Sun
सूर्यः:
Kartā
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
रश्मिभिःwith rays
रश्मिभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootरश्मि (प्रातिपदिक)
आततानhaving stretched/spread (out)
आततान:
Kartā-विशेषण (सूर्यः … आततान) / क्रियाविशेषणार्थक
TypeParticiple (verbal adjective)
Root√तन् (तनू) + आ- (उपसर्ग); क्त (PPP) रूप
याभ्यःfrom which (fem. pl.)
याभ्यः:
Apādāna (याभ्यः … अरदत्) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
अरदत्cut/opened (made)
अरदत्:
Kriyā (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Root√रद् (रदति ‘to cut/cleave/tear open’)
गातुम्a path, passage
गातुम्:
Karma
TypeNoun
Rootगातु (प्रातिपदिक; √गा/गम् से ‘गमन/मार्ग’)
ऊर्मिम्the wave, surge (of water)
ऊर्मिम्:
Karma (गातुम् का विशेष्य/समन्वय—‘ऊर्मिम्’ = तरङ्ग/धारा) अथवा द्वितीय कर्म
TypeNoun
Rootऊर्मि (प्रातिपदिक)
तेthose
ते:
Kartā (मुख्य वाक्य का कर्ता) / ‘याः’ का प्रत्युद्देश
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सिन्धवःrivers
सिन्धवः:
Kartā (ते सिन्धवः … धातन)
TypeNoun
Rootसिन्धु (प्रातिपदिक)
वरिवःwide space; protection; help
वरिवः:
Karma
TypeNoun
Rootवरिवस्/वरिवः (प्रातिपदिक; ‘विस्तार/अवकाश/सहायता/रक्षा’)
धातनgrant/establish
धातन:
Kriyā (आज्ञा/प्रार्थना)
TypeVerb
Root√धा (दधाति ‘to place/establish/grant’)
नःto us / for us
नः:
Sampradāna (प्राप्तकर्ता) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
यूयम्you (pl.)
यूयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
पातprotect
पात:
Kriyā (आज्ञा/प्रार्थना)
TypeVerb
Root√पा (पिबति/पाति ‘to protect’—रक्षणार्थ)
स्वस्तिभिःwith well-being, with blessings
स्वस्तिभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootस्वस्ति (प्रातिपदिक)
सदाalways
सदा:
Adhikaraṇa (कालाधिकरण—समय) / क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
नःus / our
नः:
Sampradāna / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)