HomeRig VedaMandala 7Sukta 47Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 7.47

Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Āpaḥ (Waters)
Chandas: Triṣṭubh

आपो यं वः प्रथमं देवयन्त इन्द्रपानमूर्मिमकृण्वतेळः । तं वो वयं शुचिमरिप्रमद्य घृतप्रुषं मधुमन्तं वनेम ॥

आपो॒ यं व॑: प्रथ॒मं दे॑व॒यन्त॑ इन्द्र॒पान॑मू॒र्मिमकृ॑ण्वते॒ळः । तं वो॑ व॒यं शुचि॑मरि॒प्रम॒द्य घृ॑त॒प्रुषं॒ मधु॑मन्तं वनेम ॥

ā́po yáṃ vaḥ prathamáṃ deva-yánta indrā́-pānam ūrmím akṛṇvata īḷáḥ | táṃ vo vayáṃ śúcim ariprám adyá ghṛtá-pruṣaṃ mádhu-mantaṃ vanema ||

O Waters, that first wave of yours which the god-seeking ones fashioned as Indra’s drink—this we would win today: pure and without stain, dripping with clarity (ghṛta), full of honeyed delight, for our inner offering.

आपः॑ । यम् । वः॒ । प्र॒थ॒मम् । द॒व॒ऽयन्तः॑ । इ॒न्द्र॒ऽपान॑म् । ऊ॒र्मिम् । अकृ॑ण्वत । इ॒ळः । तम् । वः॒ । व॒यम् । शुचि॑म् । अ॒रि॒प्रम् । अ॒द्य । घृ॒त॒ऽप्रुष॑म् । मधु॑ऽमन्तम् । व॒ने॒म॒ ॥आपः । यम् । वः । प्रथमम् । दवयन्तः । इन्द्रपानम् । ऊर्मिम् । अकृण्वत । इळः । तम् । वः । वयम् । शुचिम् । अरिप्रम् । अद्य । घृतप्रुषम् । मधुमन्तम् । वनेम ॥āpaḥ | yam | vaḥ | prathamam | dava-yantaḥ | indra-pānam | ūrmim | akṛṇvata | iḷaḥ | tam | vaḥ | vayam | śucim | aripram | adya | ghṛta-pruṣam | madhu-mantam | vanema

आपःwaters
आपः:
सम्बोधन/कर्तृ (स्तुत्य-विषय)
TypeNoun
Rootआप् (प्रातिपदिक: आप्/अप् ‘जल’)
यम्whom
यम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वःof you / to you
वः:
सम्बन्ध/सम्प्रदान (सन्दर्भानुसार)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
प्रथमम्first
प्रथमम्:
विशेषण (कर्मणः) / क्रियाविशेषण
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
देवयन्तःseeking the gods / godward
देवयन्तः:
कर्तृ
TypeAdjective/Participle
Rootदेवय् (धातु ‘देवान् इच्छति/देवेषु प्रवृत्तः’) → वर्तमानकृदन्त
इन्द्रपानम्Indra’s drink / fit for Indra to drink
इन्द्रपानम्:
विशेषण (कर्मणः)
TypeNoun/Adjective
Rootइन्द्र-पान (समास; पान ‘पान/पेय’)
ऊर्मिम्wave / surge
ऊर्मिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootऊर्मि (प्रातिपदिक)
अकृण्वतthey made / fashioned
अकृण्वत:
क्रिया
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
इळःthe Iḷās (invocations/offerings; sacred calls)
इळः:
कर्तृ (अकृण्वत इति)
TypeNoun
Rootइळा/इळ (प्रातिपदिक; ‘इळा’ स्तुत्य-देवी/आहुत्यादि)
तम्him/that
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वःfor you
वः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
वयम्we
वयम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
शुचिम्pure, bright
शुचिम्:
विशेषण (कर्मणः)
TypeAdjective
Rootशुचि (प्रातिपदिक)
अरिप्रमद्यwithout enemy-exultation / unassailable
अरिप्रमद्य:
क्रियाविशेषण (वनेम इति)
TypeIndeclinable
Rootअ-रि-प्रमद् (समास/उपपद; ‘अरि’ शत्रु; ‘प्रमद्’ हर्ष/मद) → अव्ययीभाव/क्रियाविशेषण
घृतप्रुषम्sprinkled with ghee
घृतप्रुषम्:
विशेषण (कर्मणः)
TypeAdjective
Rootघृत-प्रुष (समास; प्रुष ‘बिन्दु/छिटा’)
मधुमन्तम्honeyed, sweet
मधुमन्तम्:
विशेषण (कर्मणः)
TypeAdjective
Rootमधुमन्त् (प्रातिपदिक)
वनेमmay we win/obtain
वनेम:
क्रिया
TypeVerb
Rootवन् (धातु ‘वन्/वनी—प्राप्तौ/कामने’)