HomeRig VedaMandala 7Sukta 46Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 7.46

Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Rudra
Chandas: Triṣṭubh

या ते दिद्युदवसृष्टा दिवस्परि क्ष्मया चरति परि सा वृणक्तु नः । सहस्रं ते स्वपिवात भेषजा मा नस्तोकेषु तनयेषु रीरिषः ॥

या ते॑ दि॒द्युदव॑सृष्टा दि॒वस्परि॑ क्ष्म॒या चर॑ति॒ परि॒ सा वृ॑णक्तु नः । स॒हस्रं॑ ते स्वपिवात भेष॒जा मा न॑स्तो॒केषु॒ तन॑येषु रीरिषः ॥

yā́ te didyúd áva-sṛṣṭā divás pári kṣmáyā́ cárati pári sā́ vṛṇaktu naḥ | sahásraṃ te su-apivāta bheṣajā́ mā́ nas tókēṣu tánayeṣu rīriṣaḥ ||

That lightning of yours, loosed from heaven, that moves around upon the earth—let it turn away from us. A thousand are your well-breathed medicines; do not harm us in our children and in our becomings.

या । ते॒ । दि॒द्युत् । अव॑ऽसृष्टा । दि॒वः । परि॑ । क्ष्म॒या । चर॑ति । परि॑ । सा । वृ॒ण॒क्तु॒ । नः॒ । स॒हस्र॑म् । ते॒ । सु॒ऽअ॒पि॒वा॒त॒ । भे॒ष॒जा । मा । नः॒ । तो॒केषु॑ । तन॑येषु । रि॒रि॒षः॒ ॥या । ते । दिद्युत् । अवसृष्टा । दिवः । परि । क्ष्मया । चरति । परि । सा । वृणक्तु । नः । सहस्रम् । ते । सुअपिवात । भेषजा । मा । नः । तोकेषु । तनयेषु । रिरिषः ॥yā | te | didyut | ava-sṛṣṭā | divaḥ | pari | kṣmayā | carati | pari | sā | vṛṇaktu | naḥ | sahasram | te | su-apivāta | bheṣajā | mā | naḥ | tokeṣu | tanayeṣu | ririṣaḥ

याwhich (she)
या:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेof you / your
ते:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दिद्युत्flash, lightning
दिद्युत्:
Kartā
TypeNoun
Rootदिद्युत् (प्रातिपदिक) < √द्युत् ‘to shine’
अवसृष्टाreleased, sent forth
अवसृष्टा:
Kartā
TypeParticiple (Adjective)
Rootअव-√सृज् (PPP) ‘let loose, discharged’
दिवःfrom heaven / of the sky
दिवः:
Apādāna
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक)
परिaround; from (as preverb with motion)
परि:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
क्ष्मयाon/over the earth
क्ष्मया:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootक्ष्मा (प्रातिपदिक)
चरतिmoves, roams
चरति:
Kriyā
TypeVerb
Root√चर् (भ्वादि)
परिaround
परि:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootपरि (अव्यय)
साshe
सा:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वृणक्तुmay she choose/ward off
वृणक्तु:
Kriyā
TypeVerb
Root√वृज्/√वृण् (वृणक्ति ‘to choose, ward off’)
नःof us / for us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सहस्रम्a thousand
सहस्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
तेof you / your
ते:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्वपिवातO well-juiced/strong-drinking one
स्वपिवात:
Sambodhana
TypeAdjective (epithet)
Rootस्वपिवात (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास, ‘having good drink/juice’; epithet)
भेषजाremedies, medicines
भेषजा:
Karma
TypeNoun
Rootभेषज (प्रातिपदिक)
माdo not
मा:
(Negation)
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध-अव्यय)
नःour
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तोकेषुamong (our) children
तोकेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootतोक (प्रातिपदिक)
तनयेषुamong (our) sons/offspring
तनयेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootतनय (प्रातिपदिक)
रीरिषःyou should harm (us)
रीरिषः:
Kriyā
TypeVerb
Root√रीष्/√रिष् (desiderative/intensive base रीरिष- ‘to harm’)