HomeRig VedaMandala 7Sukta 40Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 7.40

Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Composite: Vishnu, Rudra, and the Aśvins (with Vishnu foregrounded in the offering-movement)
Chandas: Triṣṭubh (probable)

अस्य देवस्य मीळ्हुषो वया विष्णोरेषस्य प्रभृथे हविर्भिः । विदे हि रुद्रो रुद्रियं महित्वं यासिष्टं वर्तिरश्विनाविरावत् ॥

अ॒स्य दे॒वस्य॑ मी॒ळ्हुषो॑ व॒या विष्णो॑रे॒षस्य॑ प्रभृ॒थे ह॒विर्भि॑: । वि॒दे हि रु॒द्रो रु॒द्रियं॑ महि॒त्वं या॑सि॒ष्टं व॒र्तिर॑श्विना॒विरा॑वत् ॥

asyá devásya mīḷhúṣo vayā́ víṣṇor eṣásya prabhṛthé havírbhiḥ | vidé hí rudró rudriyáṃ mahitváṃ yāsiṣṭáṃ vártír aśvināv írāvat ||

With offerings we bring forward the vital powers for this gracious god—Vishnu in his forward-striding; for Rudra indeed knows the Rudrian greatness. May the Aśvins come by the best path of movement, rich in plenitude and right nourishment.

अ॒स्य । दे॒वस्य॑ । मी॒ळ्हुषः॑ । व॒याः । विष्णोः॑ । ए॒षस्य॑ । प्र॒ऽभृ॒थे । ह॒विःऽभिः॑ । वि॒दे । हि । रु॒द्रः । रु॒द्रिय॑म् । म॒हि॒ऽत्वम् । या॒सि॒ष्टम् । व॒र्तिः । अ॒श्वि॒नौ॒ । इरा॑ऽवत् ॥अस्य । देवस्य । मीळ्हुषः । वयाः । विष्णोः । एषस्य । प्रभृथे । हविःभिः । विदे । हि । रुद्रः । रुद्रियम् । महित्वम् । यासिष्टम् । वर्तिः । अश्विनौ । इरावत् ॥asya | devasya | mīḷhuṣaḥ | vayāḥ | viṣṇoḥ | eṣasya | pra-bhṛthe | haviḥ-bhiḥ | vide | hi | rudraḥ | rudriyam | mahi-tvam | yāsiṣṭam | vartiḥ | aśvinau | irāvat

अस्यof this
अस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवस्यof the god
देवस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
मीळ्हुषःof the bountiful one
मीळ्हुषः:
सम्बन्ध
TypeNoun (epithet)
Rootमीळ्हु (प्रातिपदिक; ‘दाता/वर्षक’)
वयाःvital powers / strengths
वयाः:
कर्म (object of implied offering/praise)
TypeNoun
Rootवयस् (प्रातिपदिक)
विष्णोःof Viṣṇu
विष्णोः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
एषस्यof this (one)
एषस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun/Adjective
Rootएष (प्रातिपदिक; ‘this one/this’)
प्रभृथेin the offering / at the distribution
प्रभृथे:
अधिकरण (locative: in/at)
TypeNoun
Rootप्र-भृथि/प्रभृथ (प्रातिपदिक; ‘offering, distribution, bestowal’)
हविर्भिःwith oblations
हविर्भिः:
करण
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक)
विदेI know / I recognize
विदे:
क्रिया
TypeVerb
Rootविद् (धातु; ‘to know, to find’)
हिindeed, for
हि:
सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
रुद्रःRudra
रुद्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
रुद्रियम्Rudra’s / Rudrian
रुद्रियम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootरुद्रिय (प्रातिपदिक; ‘belonging to Rudra, Rudra-like’)
महित्वम्greatness, majesty
महित्वम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमहित्व (प्रातिपदिक; from महत्)
यासिष्टम्may you two go / come
यासिष्टम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootया (धातु; ‘to go’)
वर्तिःthe path, course
वर्तिः:
कर्तृ/विधेय (as ‘the path (is)…’)
TypeNoun
Rootवर्ति (प्रातिपदिक; ‘path, course, track’)
अश्विनौO Aśvins (you two)
अश्विनौ:
कर्तृ (addressed/subject)
TypeNoun (dual deity)
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
इरा-वत्rich in refreshment/prosperity
इरा-वत्:
विशेषण
TypeAdjective
Rootइरा (प्रातिपदिक; ‘refreshment, food, prosperity’) + वत् (तद्धित)