HomeRig VedaMandala 7Sukta 4Mantra 9
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 9

Sukta 7.4

Rishi: Vasiṣṭha (traditional)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable; verify)

त्वमग्ने वनुष्यतो नि पाहि त्वमु नः सहसावन्नवद्यात् । सं त्वा ध्वस्मन्वदभ्येतु पाथः सं रयिः स्पृहयाय्यः सहस्री ॥

त्वम॑ग्ने वनुष्य॒तो नि पा॑हि॒ त्वमु॑ नः सहसावन्नव॒द्यात् । सं त्वा॑ ध्वस्म॒न्वद॒भ्ये॑तु॒ पाथ॒: सं र॒यिः स्पृ॑ह॒याय्य॑: सह॒स्री ॥

tvám agne vanuṣyató ní pāhi tvám u naḥ sahasāvan avadyā́t | sáṃ tvā dhvasmán-vad abhy ètu pā́thaḥ sáṃ rayíḥ spṛhayā́yyaḥ sahasrī́ ||

You, Agni, protect the one who strives to serve; you, O mighty one, guard us from fault. Let the path come to you with firm intensity; let the desirable plenitude of being, thousandfold, gather to us in your flame.

त्वम् । अ॒ग्ने॒ । व॒नु॒ष्य॒तः । नि । पा॒हि॒ । त्वम् । ऊँ॒ इति॑ । नः॒ । स॒ह॒सा॒ऽव॒न् । अ॒व॒द्यात् । सम् । त्वा॒ । ध्व॒स्म॒न्ऽवत् । अ॒भि । ए॒तु॒ । पाथः॑ । सम् । र॒यिः । स्पृ॒ह॒याय्यः॑ । स॒ह॒स्री ॥त्वम् । अग्ने । वनुष्यतः । नि । पाहि । त्वम् । ऊँ इति । नः । सहसावन् । अवद्यात् । सम् । त्वा । ध्वस्मन्वत् । अभि । एतु । पाथः । सम् । रयिः । स्पृहयाय्यः । सहस्री ॥tvam | agne | vanuṣyataḥ | ni | pāhi | tvam | oṃ iti | naḥ | sahasāvan | avadyāt | sam | tvā | dhvasman-vat | abhi | etu | pāthaḥ | sam | rayiḥ | spṛhayāyyaḥ | sahasrī

त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
वनुष्यतःof the worshipper/one who seeks (you)
वनुष्यतः:
सम्बन्ध
TypeAdjective/Participle (used substantively)
Rootवनुष्यत् (प्रातिपदिक; √वनुष् ‘to desire/seek, to worship’ से वर्तमान-कृदन्त/विशेषण)
निdown, in; (as preverb)
नि:
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/निपात)
पाहिprotect!
पाहि:
क्रिया
TypeVerb
Root√पा (पाने/रक्षणे) ‘to protect’
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद्
indeed, surely
:
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)
नःfor us / of us
नः:
सम्प्रदान (अर्थे ‘for us’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
सहसावन्O mighty one
सहसावन्:
सम्बोधन
TypeAdjective (vocative)
Rootसहसावन् (प्रातिपदिक; ‘having might/strength’, सहस् + वन्)
अवद्यात्from fault/blame (from what is blameworthy)
अवद्यात्:
अपादान
TypeNoun/Adjective (ablative)
Rootअवद्य (प्रातिपदिक; a-vadya ‘blameless’/‘faultless’; or ‘from दोष/निन्द्य’ with privative a-)
सम्together, completely
सम्:
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग/निपात)
त्वाyou (as object)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद्
ध्वस्मन्the assault/hostile onrush
ध्वस्मन्:
कर्तृ
TypeNoun
Rootध्वस्मन् (प्रातिपदिक; ‘assault/attack, hostile onrush’—वेदिक)
वत्like, as
वत्:
TypeIndeclinable
Rootवत् (तद्धित/अव्यय; ‘like, as’)
अभिtowards, against
अभि:
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/निपात)
एतुlet it go/come
एतु:
क्रिया
TypeVerb
Root√इ (गत्यर्थ) ‘to go’
पाथःthe path/course
पाथः:
कर्तृ (एतु इत्यस्य)
TypeNoun
Rootपाथस् (प्रातिपदिक; ‘path, course, way’)
सम्together, wholly
सम्:
TypeIndeclinable
Rootसम्
रयिःwealth, bounty
रयिः:
कर्तृ (अध्याहृत-क्रियायाः/आशीः)
TypeNoun
Rootरयि (प्रातिपदिक)
स्पृहयाय्यःmuch-desired, coveted
स्पृहयाय्यः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootस्पृहयाय्य (प्रातिपदिक; desiderable/longed-for; √स्पृह् ‘to desire’ से)
सहस्रीthousandfold, in thousands
सहस्री:
विशेषण
TypeAdjective
Rootसहस्रिन्/सहस्री (प्रातिपदिक; ‘thousandfold/with thousands’—वेदिक रूप)