HomeRig VedaMandala 7Sukta 39Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 7.39

Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Agni (as Hotṛ and upward flame)
Chandas: Triṣṭubh (probable)

ऊर्ध्वो अग्निः सुमतिं वस्वो अश्रेत्प्रतीची जूर्णिर्देवतातिमेति । भेजाते अद्री रथ्येव पन्थामृतं होता न इषितो यजाति ॥

ऊ॒र्ध्वो अ॒ग्निः सु॑म॒तिं वस्वो॑ अश्रेत्प्रती॒ची जू॒र्णिर्दे॒वता॑तिमेति । भे॒जाते॒ अद्री॑ र॒थ्ये॑व॒ पन्था॑मृ॒तं होता॑ न इषि॒तो य॑जाति ॥

ūrdhvó agníḥ su-matíṃ vásvo aśret pratīcī́ jūrṇír deva-tātím eti | bhejā́te ádrī rathyéva pánthām ṛtáṃ hótā na iṣitó yajāti ||

Uplifted, Agni has leaned toward the right thought of the Good; the returning flame-current moves toward the divine assembly. Like two pressing-stones taking the chariot-road, the Hotṛ, impelled, performs for us the sacrifice in the Truth (ṛta) and the immortality.

ऊ॒र्ध्वः । अ॒ग्निः । सु॒ऽम॒तिम् । वस्वः॑ । अ॒श्रे॒त् । प्र॒ती॒ची । जू॒र्णिः । दे॒वऽता॑तिम् । ए॒ति॒ । भे॒जाते॑ । अद्री॒ इति॑ । र॒थ्या॑ऽइव । पन्था॑म् । ऋ॒तम् । होता॑ । नः॒ । इ॒षि॒तः । य॒जा॒ति॒ ॥ऊर्ध्वः । अग्निः । सुमतिम् । वस्वः । अश्रेत् । प्रतीची । जूर्णिः । देवतातिम् । एति । भेजाते । अद्री इति । रथ्याइव । पन्थाम् । ऋतम् । होता । नः । इषितः । यजाति ॥ūrdhvaḥ | agniḥ | su-matim | vasvaḥ | aśret | pratīcī | jūrṇiḥ | deva-tātim | eti | bhejāte | adrī iti | rathyāiva | panthām | ṛtam | hotā | naḥ | iṣitaḥ | yajāti

ऊर्ध्वःupright, aloft
ऊर्ध्वः:
विशेषणम् (कर्तृ-सम्बन्धः)
TypeAdjective
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक)
अग्निःAgni (fire-god)
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
सुमतिम्good thought, benevolence
सुमतिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसु-मति (प्रातिपदिक)
वस्वःof the Vasu (wealth-giver / Vasu-class deity)
वस्वः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
अश्रेत्he has mounted/ascended; he has taken his stand
अश्रेत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootश्रि (धातु) / श्रय् (वेदिक-रूप)
प्रतीचीfacing toward (us), turned toward
प्रतीची:
विशेषणम् (कर्तृ-सम्बन्धः)
TypeAdjective
Rootप्रतीच् (प्रातिपदिक)
जूर्णिःimpulse, rush, driving force
जूर्णिः:
कर्तृ (द्वितीय-क्रिया-सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootजूर्णि (प्रातिपदिक)
देवतातिम्the divine order/realm; the state of being among the gods
देवतातिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootदेवता-ति (प्रातिपदिक)
एतिgoes, proceeds
एति:
क्रिया
TypeVerb
Rootइ (धातु)
भेजातेthe two have taken/partaken; have resorted to
भेजाते:
क्रिया
TypeVerb
Rootभज् (धातु)
अद्रीtwo stones (pressing-stones)
अद्री:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअद्रि (प्रातिपदिक)
रथ्येवlike a chariot-road
रथ्येव:
उपमान (इव)
TypeAdjective + Indeclinable
Rootरथ्य (प्रातिपदिक) + इव (अव्यय)
पन्थाम्path, way
पन्थाम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपथिन्/पन्था (प्रातिपदिक)
ऋतम्ṛta: truth, cosmic order
ऋतम्:
कर्म (गन्तव्य/विषय)
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
होताthe Hotṛ-priest (invoker)
होता:
कर्तृ
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक)
नःof us, our
नः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
इषितःimpelled, directed
इषितः:
विशेषणम् (कर्तृ-सम्बन्धः)
TypeParticiple (Adjectival)
Rootइष् (धातु) → इषित (कृदन्त, PPP)
यजतिworships, sacrifices
यजति:
क्रिया
TypeVerb
Rootयज् (धातु)