Mantra 16
Sukta 7.34
Rishi: Vasiṣṭha (presumed)
Devata: Ahi Budhnya / Apām Napāt complex (serpent of the deep; watery-depth divinity)
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
अब्जामुक्थैरहिं गृणीषे बुध्ने नदीनां रजस्सु षीदन् ॥
Samhita Patha (IAST)
अ॒ब्जामु॒क्थैरहिं॑ गृणीषे बु॒ध्ने न॒दीनां॒ रज॑स्सु॒ षीद॑न् ॥
Transliteration
abjā́m ukthaír áhiṃ gṛṇīṣe budhné nadī́nāṃ rájaḥsu sī́dan ॥
Translation
With hymns I affirm the Serpent of the Waters, seated in the depth of the rivers, abiding in the spaces of the worlds.
Padapatha (Word Analysis)
अ॒प्ऽजाम् । उ॒क्थैः । अहि॑म् । गृ॒णी॒षे॒ । बु॒ध्ने । न॒दीना॑म् । रजः॑ऽसु । सीद॑न् ॥अप्जाम् । उक्थैः । अहिम् । गृणीषे । बुध्ने । नदीनाम् । रजःसु । सीदन् ॥ap-jām | ukthaiḥ | ahim | gṛṇīṣe | budhne | nadīnām | rajaḥ-su | sīdan
Word by Word
अ॒ब्जाम्of the water-born (one); of the lotus/watery (one)
अ॒ब्जाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी) / कर्म (यदि द्वितीया)
TypeNoun
Rootअब्जा- (प्रातिपदिक; ‘जलज/अम्बुज’)
उ॒क्थैःwith hymns/solemn recitations
उ॒क्थैः:
करण
TypeNoun
Rootउक्थ- (प्रातिपदिक)
अहिम्the serpent; the dragon (Ahi)
अहिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअहि- (प्रातिपदिक)
गृणीषेI praise / I sing
गृणीषे:
क्रिया (कर्तृ: अहम्)
TypeVerb
Root√गॄ (गिर्/गृण्) ‘स्तु’
बु॒ध्नेin the bottom/depth
बु॒ध्ने:
अधिकरण
TypeNoun
Rootबुध्न- (प्रातिपदिक)
न॒दीनाम्of the rivers
न॒दीनाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootनदी- (प्रातिपदिक)
रजःसुin the regions/spaces
रजःसु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootरजस्- (प्रातिपदिक)
षीदन्sitting; abiding
षीदन्:
कर्तृ (अहि- का विशेषण)
TypeVerb (participle)
Root√सद् ‘उपविश्/निवस’ (वैदिक: √षद्/सद्)