HomeRig VedaMandala 7Sukta 33Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 7.33

Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)

उद्द्यामिवेत्तृष्णजो नाथितासोऽदीधयुर्दाशराज्ञे वृतासः । वसिष्ठस्य स्तुवत इन्द्रो अश्रोदुरुं तृत्सुभ्यो अकृणोदु लोकम् ॥

उद्द्यामि॒वेत्तृ॒ष्णजो॑ नाथि॒तासोऽदी॑धयुर्दाशरा॒ज्ञे वृ॒तास॑: । वसि॑ष्ठस्य स्तुव॒त इन्द्रो॑ अश्रोदु॒रुं तृत्सु॑भ्यो अकृणोदु लो॒कम् ॥

ud dyā́m ivét tṛṣṇájo nāthitā́so ’dīdhayur dāśarājñé vṛtā́saḥ | vásiṣṭhasya stuvatá índro aśrod urúṃ tṛ́tsubhyo akṛṇod u lokám ||

As if up to heaven, the thirst-born and seeking ones kindled (their fire of effort) in the battle of the Ten Kings. Indra heard the praise of Vasiṣṭha and made for the Tṛtsus a wide space—a free world for the right-going being.

उत् । द्याम्ऽइ॑व । इत् । तृ॒ष्णऽजः॑ । ना॒थि॒तासः॑ । अदी॑धयुः । दा॒श॒ऽरा॒ज्ञे । वृ॒तासः॑ । वसि॑ष्ठस्य । स्तु॒व॒तः । इन्द्रः॑ । अ॒श्रो॒त् । उ॒रुम् । तृत्सु॑ऽभ्यः । अ॒कृ॒णो॒त् । ऊँ॒ इति॑ । लो॒कम् ॥उत् । द्याम्इव । इत् । तृष्णजः । नाथितासः । अदीधयुः । दाशराज्ञे । वृतासः । वसिष्ठस्य । स्तुवतः । इन्द्रः । अश्रोत् । उरुम् । तृत्सुभ्यः । अकृणोत् । ऊँ इति । लोकम् ॥ut | dyām-iva | it | tṛṣṇa-jaḥ | nāthitāsaḥ | adīdhayuḥ | dāśa-rājñe | vṛtāsaḥ | vas iṣṭhasya | stuvataḥ | indraḥ | aśrot | urum | tṛtsu-bhyaḥ | akṛṇot | oṃ iti | lokam

उद्up, forth
उद्:
TypeIndeclinable
Rootउद् (उपसर्ग) / अव्यय-प्रातिपदिक
द्याम्the heaven (sky)
द्याम्:
Karma
TypeNoun
Rootद्यौ (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
इत्तृṣ्णजःthirsting ones, those driven by thirst
इत्तृṣ्णजः:
Kartā
TypeAdjective/Noun
Rootतृष्णज् (प्रातिपदिक; तृष्णा + ज् ‘जन्/ज’ = तृष्ण-जन्य/तृष्णया प्रेरित)
नाथितासःimploring, seeking aid
नाथितासः:
Kartā
TypeParticiple (Adj./Noun)
Rootनाथित (कृदन्त; √नाथ्/√नाथय् ‘to seek help, to implore’)
अदीधयुःthey kindled/they set (him) ablaze; they roused
अदीधयुः:
Kriyā
TypeVerb
Root√धी/√धि (दीधयति; desiderative/intensive-type reduplication)
दाशराज्ञेfor Dāśarājña (the Dāśarājña king/one connected with the Ten Kings)
दाशराज्ञे:
Sampradāna
TypeNoun (proper/epithet)
Rootदाशराज्ञ (प्रातिपदिक; ‘दाशराज्ञ’ = दाशराज्ञ-सम्बन्धिन्/नाम)
वृतासःchosen/accepted (devotees), devoted ones
वृतासः:
Kartā
TypeParticiple (Adj./Noun)
Rootवृत (कृदन्त; √वृ ‘to choose/accept’ or √वृ ‘to cover’; in RV often ‘chosen/accepted, devoted’)
वसिष्ठस्यof Vasiṣṭha
वसिष्ठस्य:
Sambandha
TypeNoun (proper)
Rootवसिष्ठ (प्रातिपदिक; ऋषि-नाम)
स्तुवतःof (him) praising; of the praiser
स्तुवतः:
Sambandha
TypeParticiple
Rootस्तुवत् (कृदन्त; √स्तु ‘to praise’)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
अश्रौद्he heard
अश्रौद्:
Kriyā
TypeVerb
Root√श्रु (to hear)
उरुम्wide, broad
उरुम्:
Karma
TypeAdjective
Rootउरु (प्रातिपदिक)
तृत्सुभ्यःfor the Tṛtsus
तृत्सुभ्यः:
Sampradāna
TypeNoun
Rootतृत्सु (प्रातिपदिक; जन-नाम)
अकृणोत्he made
अकृणोत्:
Kriyā
TypeVerb
Root√कृ (to make)
indeed, verily
:
TypeIndeclinable
Root
लोकम्place, realm, world
लोकम्:
Karma
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)