Mantra 1
Sukta 7.31
Rishi: Vasiṣṭha (Book 7)
Devata: Indra
Chandas: Gāyatrī (probable due to brevity/structure; common for short invitatory verses)
Samhita Patha (Devanagari)
प्र व इन्द्राय मादनं हर्यश्वाय गायत । सखायः सोमपाव्ने ॥
Samhita Patha (IAST)
प्र व॒ इन्द्रा॑य॒ माद॑नं॒ हर्य॑श्वाय गायत । सखा॑यः सोम॒पाव्ने॑ ॥
Transliteration
prá va indrā́ya mā́danaṃ háryaśvāya gāyata | sákhāyaḥ sóma-pā́vne ||
Translation
Sing forth to Indra the rapture that intoxicates—Indra of the tawny steeds—O comrades, to him who drinks the Soma: the power of delight that uplifts consciousness.
Padapatha (Word Analysis)
प्र । वः॒ । इन्द्रा॑य । माद॑नम् । हरि॑ऽअश्वाय । गा॒य॒त॒ । सखा॑यः । सो॒म॒ऽपाव्ने॑ ॥प्र । वः । इन्द्राय । मादनम् । हरिअश्वाय । गायत । सखायः । सोमपाव्ने ॥pra | vaḥ | indrāya | mādanam | hari-aśvāya | gāyata | sakhāyaḥ | soma-pāvne
Word by Word
प्रforth, forward
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (upasarga) प्रत्यय-रहित अव्यय
वःfor you / of you (you all)
वः:
Sampradāna (recipient) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रायto/for Indra
इन्द्राय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootइन्द्र (देवनाम-प्रातिपदिक)
मादनम्gladdening (song/chant), exhilaration
मादनम्:
Karma
TypeNoun
Rootमादन (प्रातिपदिक; √मद् ‘to exhilarate, intoxicate’ से भाव/करण-नाम)
हर्यश्वायto the tawny-horsed one
हर्यश्वाय:
Sampradāna
TypeNoun (epithet)
Rootहर्यश्व (प्रातिपदिक; हरि- ‘tawny’ + अश्व ‘horse’)
गायतsing (you all)!
गायत:
—
TypeVerb
Root√गै (गायति) / √गा ‘to sing’ (वेदिक आज्ञार्थ)
सखायःfriends, comrades
सखायः:
Kartā
TypeNoun
Rootसखि (प्रातिपदिक)
सोमपाव्नेto the Soma-drinker
सोमपाव्ने:
Sampradāna
TypeNoun (epithet)
Rootसोमपावन् (प्रातिपदिक; सोम + √पा ‘to drink’ + -वन्)