HomeRig VedaMandala 7Sukta 23Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 7.23

Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)

उदु ब्रह्माण्यैरत श्रवस्येन्द्रं समर्ये महया वसिष्ठ । आ यो विश्वानि शवसा ततानोपश्रोता म ईवतो वचांसि ॥

उदु॒ ब्रह्मा॑ण्यैरत श्रव॒स्येन्द्रं॑ सम॒र्ये म॑हया वसिष्ठ । आ यो विश्वा॑नि॒ शव॑सा त॒तानो॑पश्रो॒ता म॒ ईव॑तो॒ वचां॑सि ॥

úd u bráhmāṇy airata śravasyéndraṃ samaryé mahayā vasiṣṭha | ā́ yó víśvāni śávasā tatānópaśrótā me ī́vato vácāṃsi ||

Raise up the mantras for the winning of the hearing-glory; magnify Indra in the battle, O Vasiṣṭha. He who has stretched out all things by his force—may he come as the listener to my eager words.

उत् । ऊँ॒ इति॑ । ब्रह्मा॑णि । ऐ॒र॒त॒ । श्र॒व॒स्या । इन्द्र॑म् । स॒ऽम॒र्ये । म॒ह॒य॒ । व॒सि॒ष्ठ॒ । आ । यः । विश्वा॑नि । शव॑सा । त॒तान॑ । उ॒प॒ऽश्रो॒ता । मे॒ । ईव॑तः । वचां॑सि ॥उत् । ऊँ इति । ब्रह्माणि । ऐरत । श्रवस्या । इन्द्रम् । समर्ये । महय । वसिष्ठ । आ । यः । विश्वानि । शवसा । ततान । उपश्रोता । मे । ईवतः । वचांसि ॥ut | oṃ iti | brahmāṇi | airata | śravasyā | indram | sa-marye | mahaya | vasiṣṭha | ā | yaḥ | viśvāni | śavasā | tatāna | upa-śrotā | me | īvataḥ | vacāṃsi

उत्up; forth
उत्:
TypeIndeclinable
Rootउत् (उपसर्ग/निपात)
indeed; and
:
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)
ब्रह्माण्यैःwith hymns/prayers; with sacred formulations
ब्रह्माण्यैः:
करण
TypeNoun/Adjective
Rootब्रह्मण्य (प्रातिपदिक; ब्रह्मन् + य)
अर॑तhe set in motion; he raised; he stirred
अर॑त:
TypeVerb
Rootऋ (धातु; ऋ गतौ/प्रापणे)
श्रवस्येin/for fame; in glorious (contest)
श्रवस्ये:
अधिकारण
TypeAdjective
Rootश्रवस्य (प्रातिपदिक; श्रवस् + य)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
समर्येin battle; in the conflict
समर्ये:
अधिकारण
TypeNoun
Rootसमर्य (प्रातिपदिक; समर ‘battle’ + य)
महयाhe magnifies; he makes (him) great
महया:
TypeVerb
Rootमह् (धातु; मह पूजायाम्/वर्धने) → महय (कारणार्थ)
वसिष्ठVasiṣṭha (the seer)
वसिष्ठ:
कर्तृ
TypeNoun (proper)
Rootवसिष्ठ (प्रातिपदिक; ऋषिनाम)
towards; hither
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विश्वानिall (things); all (deeds)
विश्वानि:
कर्म
TypeAdjective (substantive)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
शवसाwith might; by strength
शवसा:
करण
TypeNoun
Rootशवस् (प्रातिपदिक)
ततानhe has stretched out; he has extended
ततान:
TypeVerb
Rootतन् (धातु; तन् विस्तारे)
उपश्रोताa listener; one who listens attentively
उपश्रोता:
कर्तृ
TypeNoun (agent)
Rootउप-श्रु (धातु; श्रु श्रवणे) → उपश्रोतृ (कृदन्त)
मेof me; to me
मे:
सम्बन्ध/सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
ईवतःof (me) seeking/imploring; of the suppliant
ईवतः:
सम्बन्ध
TypeAdjective/Participle-like
Rootईवत् (प्रातिपदिक; ‘seeking/going’—वेदिक विशेषण)
वचांसिwords; utterances; hymns
वचांसि:
कर्म
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)