HomeRig VedaMandala 7Sukta 20Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 7.20

Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (likely; verify)

नू चित्स भ्रेषते जनो न रेषन्मनो यो अस्य घोरमाविवासात् । यज्ञैर्य इन्द्रे दधते दुवांसि क्षयत्स राय ऋतपा ऋतेजाः ॥

नू चि॒त्स भ्रे॑षते॒ जनो॒ न रे॑ष॒न्मनो॒ यो अ॑स्य घो॒रमा॒विवा॑सात् । य॒ज्ञैर्य इन्द्रे॒ दध॑ते॒ दुवां॑सि॒ क्षय॒त्स रा॒य ऋ॑त॒पा ऋ॑ते॒जाः ॥

nū́ cít sá bhreṣate jánō ná réṣan máno yó asya ghōrám āvivā́sāt | yajñáir yá índre dádhate duvā́ṃsi kṣáyat sá rāyé ṛtapā́ ṛtéjāḥ ||

Even now that person stumbles not, nor does the mind fall into harm, who has served the terrible (force) of him with reverence. He who by sacrifices sets his offerings in Indra, dwells in the plenitude: a drinker of ṛta, born of ṛta.

नु । चि॒त् । सः । भ्रे॒ष॒ते॒ । जनः॑ । न । रे॒ष॒त् । मनः॑ । यः । अ॒स्य॒ । घो॒रम् । आ॒ऽविवा॑सात् । य॒ज्ञैः । यः । इन्द्रे॑ । दध॑ते । दुवां॑सि । क्षय॑त् । सः । रा॒ये । ऋ॒त॒ऽपाः । ऋ॒ते॒ऽजाः ॥नु । चित् । सः । भ्रेषते । जनः । न । रेषत् । मनः । यः । अस्य । घोरम् । आविवासात् । यज्ञैः । यः । इन्द्रे । दधते । दुवांसि । क्षयत् । सः । राये । ऋतपाः । ऋतेजाः ॥nu | cit | saḥ | bhreṣate | janaḥ | na | reṣat | manaḥ | yaḥ | asya | ghoram | āvivāsāt | yajñaiḥ | yaḥ | indre | dadhate | duvāṃsi | kṣayat | saḥ | rāye | ṛta-pāḥ | ṛte--jāḥ

नूnow, indeed
नू:
TypeIndeclinable
Rootनू (अव्यय)
चित्even, indeed
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय/निपात)
सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
भ्रेषतेfalters, is shaken
भ्रेषते:
TypeVerb
Rootभ्रंश्/भ्रेष् (धातु; ‘to fall/err, be shaken’)
जनःthe man, person
जनः:
Kartā (भ्रेषते इत्यस्य)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
not
:
TypeIndeclinable
Rootन (निषेध-अव्यय)
रेषण्harming, injuring
रेषण्:
Kartā (अन्तर्भूत-क्रियायाः)
TypeVerbal adjective (participle-like)
Rootरेष् (धातु; ‘to harm/injure’), क्त्वा/शतृ-प्रकारेण नकारान्त-रूपम्
मनःmind
मनः:
Kartā (यो इत्यस्य विशेष्य)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्यof him (of Indra)
अस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
घोरम्terrible, awe-inspiring
घोरम्:
Karma (आविवासात् इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootघोर (प्रातिपदिक)
आविवासात्has reverently served/worshipped
आविवासात्:
TypeVerb
Root√वास् (उपसर्गः आ-; ‘to dwell/seek, to serve, to worship’), आविवास (intensive/iterative perfect-like stem)
यज्ञैःwith sacrifices
यज्ञैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रेin/for Indra
इन्द्रे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
दधतेthey place/offer
दधते:
TypeVerb
Root√धा (दधाति; ‘to place, set, bestow’)
दुवांसिtributes, offerings
दुवांसि:
Karma
TypeNoun
Rootदुवांस् (प्रातिपदिक; ‘offerings/tributes’, RV-lexeme)
क्षयत्dwells, abides; possesses
क्षयत्:
TypeVerb
Root√क्षि (क्षयति; ‘to dwell, abide, rule/possess’)
सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रायःof wealth
रायः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootराय्/राय (प्रातिपदिक; ‘wealth’)
ऋतपाguardian of ṛta (cosmic order)
ऋतपा:
Kartā-विशेषणम्
TypeAdjective/Epithet
Rootऋतपा (प्रातिपदिक; ऋत + पा ‘protector/drinker of ṛta’)
ऋतेजाःborn of ṛta, sprung from truth/order
ऋतेजाः:
Kartā-विशेषणम्
TypeAdjective/Epithet
Rootऋतेजस् (प्रातिपदिक; ऋत + तेजस्/ज ‘born of ṛta’)